İlk trimester AST/platelet oranı (APRI) indeksinin preeklampsiyi öngörmedeki yeri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: METEHAN ÖZTÜRK

Danışman: İnci KAHYAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, ilk trimesterde ölçülen sistemik inflamasyon belirteçleri olan Aspartat Aminotransferaz/Trombosit Oranı (APRI), Sistemik İmmünİnflamasyon İndeksi (SII) ve Trombosit/Lenfosit Oranı (PLR)'nın preeklampsi gelişimini öngörmedeki değerini araştırmaktır. Yöntem: Retrospektif olgu-kontrol tasarımıyla yürütülen bu çalışmada, ilk trimester tam kan sayımı ve karaciğer enzim sonuçları incelendi. Preeklampsi tanısı alan kadınlarla sağlıklı gebeler karşılaştırıldı. APRI, SII ve PLR'nin prediktif gücü lojistik regresyon ve ROC analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Preeklampsi grubunda APRI ve SII düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.001). Çok değişkenli lojistik regresyonda APRI (aOR: 1.005; %95 GA: 1.003–1.007) ve SII (aOR: 1.001; %95 GA: 1.001– 1.002) preeklampsi ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. PLR negatif ilişki gösterdi (aOR: 0.996; p=0.028), ancak gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.752). ROC analizinde APRI (AUC: 0.593), SII (AUC: 0.587) ve PLR (AUC: 0.508) için ayırt edicilik düzeyi düşük bulundu. Sonuç: APRI ve SII preeklampsi ile ilk trimesterde bağımsız olarak ilişkili parametrelerdir. Ancak bu belirteçlerin düşük ayırt edicilik performansları, tek başlarına klinik kullanımını sınırlamaktadır. Entegre risk değerlendirme modelleri içinde destekleyici biyobelirteç olarak kullanımları, preeklampsi risk sınıflandırmasını iyileştirebilir.