Tip 2 diyabetli hastalarda serum metabolit profillenmesi ve beslenme durumlarıyla ilişkilendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİHA GEDİK

Danışman: Banu BAYRAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tip 2 diyabetli bireylerin serum metabolit düzeylerinde hastalığın durumuna bağlı olarak değişimlerin olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada diyet tedavisinin serum metabolit düzeyleri üzerine etkisi araştırılmak ve elde edilen veriler ilaç tedavisi alan bireylerin sonuçlarıyla karşılaştırılmak istenmiştir. Gereç ve Yöntem: Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniği'ne ayaktan başvuran diyabet hastaları ve kontrol grubu bireylerin serum örnekleri 3 ay arayla toplanmış hastaların özel durumuna göre diyet veya ilaç tedavisi planlanmıştır. Hastalara vücut, ağırlığı, boy, bel çevresi, cinsiyet gibi tanımlayıcı bilgileri içeren bir genel bilgiler formu, 24 saatlik Fiziksel Aktivite Durumu Anketi, 3 günlük 24 saatlik Besin Tüketim Kaydı anketleri uygulanmıştır. Serum örnekleri LC-MScihazıyla analiz edilmiştir. Bulgular: Tip 2 diyabetli bireylerden diyet tedavisi alanların üçüncü ayda vücut ağırlıkları ve BKİ değerleri ilk aya kıyasla anlamlı olarak azalmıştır. Aynı şekilde diyet alan grubun kan glikozu, HbA1c gibi diyabetle ilişkili göstergelerinde azalmalar görülmüştür. Bununla birlikte diyet alan grubun serum kreatinin değerleri diğer gruplara kıyasla azalırken serum izolösin ve glisin düzeylerindeki değişimler anlamlı bulunamamıştır.Bireylerin üç ay içindeki fiziksel aktivite durumlarında anlamlı değişiklikler meydana gelmemiştir. Sonuç: Diyet tedavisi diyabet hastalarının vücut ağırlıkları ve BKİ düzeylerinin azaltılmasında ve glisemik kontrolün sağlanmasında etkili bir araçtır. Ayrıca diyet müdahalesinin diyabetli bireylerde serum kreatinin düzeyini düşürdüğü görülmüştür. Fakat diyabetli bireylerde diyetin serum metabolit profiline olan etkisini anlayabilmek için daha çok çalışma yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Beslenme, Diyabet, Metabolit, Metabolomik