Psoriazis ve psoriatik artrit hastalarında subklinik aterosklerozun ultrasonografi ile değerlendirilmesi ve klinik parametreler ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RASİM AKGÜN
Danışman: Ömer KURU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada; psoriazis ve psoriatik artrit hastalarında ultrasonografik yöntemlerle subklinik ateroskleroz varlığının araştırılması, iki hastalık grubu arasında anlamlı bir fark olup olmadığının incelenmesi ve tüm bunların hastalık aktivitesini gösteren klinik parametreler ve medikal tedaviler ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel, gözlemsel, kontrollü, tek kör olarak planlanan çalışmaya 15/04/2021- 15/07/2021 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Romatoloji Kliniği'nde takip edilen 40 psoriatik artrit tanılı hasta ile Dermatoloji Kliniği'nde takip edilen 40 psoriazis tanılı hasta ve dışlama kriterlerindeki özellikler veya hastalıklar bulunmayan 40 gönüllü birey dahil edildi. Her 3 grupta sosyodemografik veriler, sigara içme öyküsü, koroner arter hastalığı (KAH) ve aile öyküsü varlığı kaydedildi. Laboratuvar tetkikleri olarak hemogram, kreatinin, ALT, AST, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid (TG), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve CRP değerleri ölçüldü. Sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), bel çevresi, vücut kütle indeksi (VKİ) olgu rapor formuna (Bkz. Ek-5) not edildi. B mod ultrasonografi (USG) ile bilateral karotis arter doppler ultrasonografisi yapıldı. Sağ Karotis İntima Media Kalınlığı (KİMK), sol KİMK, ortalama KİMK, plak varlığı (plak var ise yeri, tipi, ülserasyon varlığı; darlık varsa yüzdesi) kaydedildi. Psoriazis hastalarına, hastalık aktivitesini değerlendirmek amacıyla Psoriazis Alan Şiddet İndeksi (Psoriazis Ardea Severity Index, PASI) (Bkz. Ek-6), psoriatik artrit hastalarına hastalık aktivitesini değerlendirmek amacıyla Psoriatik Artrit Hastalık Aktivitesi (Disease Activity in Psoriatic Arthritis, DAPSA) (Bkz. Ek-7) uygulandı. PsO hastaları için saçlı deri tutulumu, intergluteal bölge tutulumu, genital bölge tutulumu, tırnak tutulumu; PsA hastaları için topuk yakınması, sakroiliit varlığı, tırnak tutulumu, distal interfalangeal eklem tutulumu; PsO ve PsA hastalarında hastalık süresi, daha önceden aldığı ve şu anda aldığı tedaviler not edildi. Bulgular: PsA ve PsO grubunda KİMK değerleri kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. PsA hastalarında hastalık şiddetiyle CRP, ESH ve KİMK değerleri ilişkili bulunmuş ve daha şiddetli hastalığı olan hastalarda daha yüksek tespit edilmiştir. Ayrıca CRP'si yüksek olanlarda daha yüksek ESH, daha düşük HDL, daha yüksek KİMK ve daha yüksek DAPSA skoru tespit edilmiştir. PsO ile PsA grupları KİMK değerleri açısından karşılaştırıldığında PsA grubunda KİMK ölçümleri daha yüksek olmasına rağmen sadece sol KİMK ölçümlerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilebilmiştir. KİMK ile saçlı deri tutulumu arasında orta güçte negatif yönde bir korelasyon tespit edilmiş ve çoklu lineer regresyon analizinde de PsO hastalarında saçlı deri tutulumunun olması, yine negatif yönde KİMK ile ilişkili bulunmuştur. Çalışmamızda KİMK'i öngörmek için yapılan regresyon analizinde CRP, yaş, plak sayısı ve PsO/PsA varlığının subklinik ateroskleroz için bağımsız risk faktörleri olabileceği sonucuna varılmıştır. Sonuç: Bu çalışmada kardiyovasküler risk faktörü olmayan hastalarda bile psoriatik hastalık varlığının, başlı başına bağımsız bir risk faktörü olarak ele alınması gerektiğini saptadık. Psoriatik hastalarda pratik hasta takibinde ön planda cilt ve eklem bulguları tedavi edilirken, kardiyovasküler hastalıklar ve subklinik ateroskleroz gibi komorbiditeler sıklıkla ihmal edilebilmektedir. Oysaki bu durum KİMK ölçümüyle erkenden saptanabilir ve morbidite ve mortalitenin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Bu nedenle psoriatik hastaların takiplerinde klinik değerlendirmenin yanı sıra karotis doppler USG ile sonografik değerlendirme de yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: psoriatik artrit, psoriazis, subklinik ateroskleroz, karotis intima media kalınlığı