COVID-19 pandemi sürecinde kadınların sağlığa ilişkin kaygı durumlarının uyku kalitesi ve menstrual siklus üzerine etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖZDE NUR YAKAR

Danışman: Gülşah KÖK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemi sürecinde kadınların bireysel sağlıklarına ilişkin yaşadıkları kaygı düzeyinin uyku kalitesi ve menstrual siklus üzerine etkisini değerlendirmek hedeflenmiştir. Gereç ve yöntem: Bu çalışma, menopoza girmemiş 310 kadının katılımıyla yapılmıştır. Çalışma verileri, 'Veri Toplama Formu', 'Sağlık Anksiyetesi Ölçeği' ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'ni içeren çevrimiçi olarak hazırlanan soru formu ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi; Pearson korelasyon katsayısı, Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey çoklu karşılaştırma testi, basit doğrusal regresyon analizi ile iki durumlu lojistik regresyon analizlerinden yararlanılarak elde edilmiştir. Analizlerde istatistiksel anlamlılık 0,05 düzeyinden yorumlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 40,12 olup; %58,4'ünün COVID-19 geçirdiği, %52,9'unun COVID-19 aşısı olduğu, COVID-19 aşısı olanların %61,3'ünün ise aşı olmanın kaygı düzeylerini azalttığı ifadesine 'evet' cevabını verdikleri belirlenmiştir. Katılımcıların günde ortalama 7,24 saat uyudukları, %45,5'inin COVID-19 pandemisi süresince uyku alışkanlığının olumsuz etkilendiği saptanmıştır. Kadınların Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamasının 18,76±8,63; Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'nden aldıkları puan ortalamasının ise 7,40±3,45 olduğu belirlenmiştir. Pandemi sürecinde kadınların sağlığa ilişkin kaygılarının menstrual döngülerini ve uyku kalitelerini anlamlı bir şekilde etki ettiği tespit edilmiştir. Sağlık anksiyete ölçeği puanlarındaki 1 birimlik artış pandemi sürecinde menstrual döngünün olumsuz etkilenme oddsunu 1,066 kat artırdığı (Odds Ratio=1,066); Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puanları 1 birim arttığında Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puanlarının da 0,148 arttığı (β=0,148) bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 pandemisinde kadınların ilerleyen pandemi süreci ile birlikte sağlık kaygılarının aşılar ve hastalığın sürecindeki belirsizliğin ortadan yavaş yavaş kalkmasına rağmen sağlığa ilişkin kaygı düzeyinin uyku kalitelerini ve menstrual sikluslarını olumsuz yönde etkilediği değerlendirilmiştir. Bu nedenle pandemi sürecinde sağlık kaygılarının altında yatan nedenleri saptayıp, çözümlerine odaklanılıp bu süreçteki uyku kalitesinin arttırılması ve menstrual siklusa yönelik olumsuzlukların giderilmesi ile ilgili yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğu önerilmektedir.