Bir huzurevinde yaşayan yaşlı bireylere hemşire liderliğinde verilen transteoretik model temelli video egzersiz eğitiminin düşme riski üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ÖZDEMİR
Danışman: Ayla DEMİRTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı huzurevinde yaşayan yaşlı bireylere hemşire liderliğinde verilen transteoretik model temelli video egzersiz eğitimlerinin düşme riski üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu randomize kontrollü, araştırmaTemmuz 2022- Ocak 2023 tarihleri arasında müdahale (n=22), kontrol (n=22) grubu olmak üzere 44 yaşlı birey ile tamamlanmıştır. Veriler; Katılımcıların Tanıtıcı Özellikleri Formu, Standardize Mini Mental Test (SMMT), Eğitimsizler için Modifiye Edilen Mini Mental Test (EMMT), KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KATZ GYAÖ), Tinetti Denge ve Yürüme Testi (TDYT) ve Transteoretik Model (TTM) Ölçeklerinin alt boyutlarından Egzersiz Değişim Süreci Ölçeği (EDSÖ), Egzersiz Karar Alma Ölçeği (EKAÖ), Egzersiz Öz Yeterlik Ölçeği (EÖYÖ) ve Egzersiz Değişim Aşamaları Ölçeği (EDAÖ) ile toplanmıştır. Müdahale grubu, değişim aşamasına göre beş gruba ayrılmış ve haftada 3 gün, 9 hafta sonunda boyunca transteoretik model temelli video egzersiz eğitimleri verilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçekler müdahale ve kontrol grubuna, 0. gün ve 9. hafta sonunda uygulanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum değerler ve kategorik değişkenler için Ki kare ve Mc Nemar Browker testi, gruplar arası karşılaştırmada bağımsız gruplarda t testi ve Mann Whitney U testi, bağımlı gruplarda Wilcoxon testi, grup, zaman, grup-zaman etkileşimini değerlendirmek için karma ANOVA testi kullanılmıştır. Tüm istatistiksel değerlendirmelerde anlamlılık düzeyi p 0,005). TTM'nin alt boyut ölçeklerinden EDAÖ'nin müdahale grubunda ilk değerlendirmedeki değişim aşamaları, son değerlendirmedekine göre anlamlı artış sağladığı (p 0,005). Sonuç: Araştırmada TTM temelli yapılan video egzersiz eğitimlerinin huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerde düşme riskini azaltmada etkili olmadığı, ancak egzersize uyumlarını arttırdığı tespit edilmiştir. Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylere egzersiz davranışı kazandırmak için, TTM temelli video egzersiz eğitim programlarının hazırlanması ve hemşireler tarafından uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Düşme riski, egzersiz eğitimi, hemşire, transteoretik model, yaşlı birey