Meteorin benzeri protein (METRNL) ve asprosinin metabolik sendromdaki yeri: Serum düzeylerinin klinik değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE YILMAZ MERT
Danışman: Ömür TABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Metabolik sendrom (MetS), insülin direnci, abdominal obezite, dislipidemi ve hipertansiyonun birlikte bulunduğu kompleks bir immünometabolik hastalıktır. Son yıllarda enerji homeostazı ve inflamatuvar süreçlerde rol oynayan adipokinlerin MetS patofizyolojisindeki önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada, MetS'lu bireylerde serum Meteorin-benzeri protein (Metrnl/Subfatin) ve asprosin düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu biyobelirteçlerin klinik ile biyokimyasal parametrelerle ilişkilerinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya MetS tanısı alan n=45 birey ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özellik gösteren n=45 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcıların antropometrik ölçümleri, kan basıncı değerleri ve biyokimyasal parametreleri değerlendirildi. Serum Metrnl ve asprosin düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Gruplar arası karşılaştırmaların yanı sıra korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, ROC analizi ve MANCOVA/GLM analizleri gerçekleştirildi. Bulgular: MetS grubunda serum Metrnl ve asprosin düzeyleri sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu (her iki parametre için p<0.001). Asprosin düzeyleri ile HDL-kolesterol arasında negatif korelasyon saptandı. ROC analizlerinde hem Metrnl hem de asprosinin MetS'u ayırt etmede yüksek performans gösterdiği belirlendi. MANCOVA/GLM analizlerinde klasik metabolik parametrelerin etkisi kontrol edildikten sonra dahi MetS varlığının her iki adipokin üzerinde bağımsız ve güçlü etkiye sahip olduğu gösterildi. Korelasyon ve regresyon analizlerinde ilişkilerin genel olarak düşük-orta düzeyde bulundu. Sonuç: Çalışmamız, Metrnl ve asprosinin MetS patofizyolojisinde rol oynayabilecek güncel adipokinler ve potansiyel biyobelirteçler arasında yer alabileceğini göstermektedir. Özellikle asprosinin kardiyometabolik risk ile, Metrnl'nin ise metabolik stres ve inflamatuvar yük ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte bu adipokinlerin klinik kullanım alanlarının xinetleştirilebilmesi için daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.