Migren hastalığı tanılı çocukların serum melatonin seviyelerinin sağlıklı çocukların serum melatonin seviyeleriyle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAHİR AYDIN
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Baş ağrısı şikayeti erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da acil ve polikliniklere en sık başvuru şikayetlerinden birisidir. Çocuklarda primer baş ağrılarından en sık görüleni migren hastalığıdır. Migren hastalığı, ataklarla seyreden ve ataklar arasında asemptomatik olan kronik tekrarlayıcı bir bozukluktur. Migren hastalığının etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamıştır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda migren etiyolojisinde nöromediatörlerin ve sirkadien ritimdeki bozulmanın önemli bir yeri olduğu vurgulanmaktadır. Melatonin hormonu ise sirkadiyen ritmi hipotalamopineal aks yoluyla düzenlemede önemli bir rol oynar. Bir tez çalışması olan bu araştırmada migren hastalığının etiyolojisinde melatonin hormonu eksikliğinin olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: S.B.Ü. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji polikliniğine Ekim 2019 ve Aralık 2019 tarihleri arasında baş ağrısı şikayeti ile başvuran 10-18 yaşları arasındaki çocuklardan herhangi bir kronik hastalığı olmayan, ICHD-3 sınıflamasında migren hastalığı tanısı alan 35 çocuk hasta çalışmaya dahil edildi. Migren dışı baş ağrısı olanlar ve kronik hastalığı olan hastalar çalışma dışında tutuldu. Klinik veriler hasta görüşmelerinde prospektif olarak elde edildi. Aynı dönem içinde çocuk polikliniğimize non-spesifik şikayetlerle başvuran, kronik hastalığı olmayan benzer yaş ve cinsiyette 35 sağlıklı bireyden kontrol grubu oluşturuldu. Sağlıklı gönüllü ve hastalardan 12 saat açlık sonrası sabah 08:00-09:00 saatleri arasında venöz kan örnekleri alınmıştır. Örnekler 2 saat oda sıcaklığında bekletildikten sonra 4˚C'de 1000g'de 20 dakika süresince santrifüj edilerek serumlarına ayrılmıştır. Ayrılan serumlar eppendorf tüplerine alınarak çalışılacak güne kadar -20˚C'de saklanmıştır. Her iki gruptaki birey sayısı 35'e ulaştığında melatonin analizi ELISA yöntemi ile yapılmıştır. Bağımsız iki grup karşılaştırmaları Student t testi ile, sayısal değişkenler arasında ilişkiler Spearman Korelasyon Analizi ile incelendi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Tüm hastaların yaş ortalaması ve cinsiyetleri karşılaştırıldığında her iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Bu sonuç her iki grubun homojen olduğunu göstererek çalışmamıza olumlu yönde katkı sağladı. Çalışmamızda hasta grubunun serum melatonin seviyesi ortalaması 300,1±67,3 pg/ml, sağlıklı kontrol grubunun serum melatonin seviyesi ortalaması 314,9±64,0 pg/ml saptanmıştır. Yapılan istatistikle iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,351). Sonuç: Çocukluk çağında önemli bir sorun olan baş ağrısının primer sebepleri arasında en sık görülen migren hastalığı uzun yıllardır önemli bir araştırma konusudur. Etiyolojiye yönelik araştırmalar halen devam etmekte ve net bir sonuca ulaşılamamıştır. Etiyolojide saptanan bir eksikliğin tedaviye yön vereceği düşüncesiyle ilaç firmaları da dahil olmak üzere bir çok alandan konuyla ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Çalışmamızda vaka sayısı az olmakla birlikte, migren hastalığının etiyolojisine yönelik olarak araştırdığımız melatonin hormonunun kan düzeyleri günün her saatinde farklılık göstermektedir. Ayrıca uyku kalitesinden etkilenen hormon salınımı hastalar arasındaki standardizasyonu güçleştirmektedir. Bu ilişkinin daha net açıklanabilmesi için daha fazla hasta sayısı ve daha benzer koşullardaki uyku sonrasında yapılan çalışmalar ile mümkün olabileceğini düşünmekteyiz.