Primer epilepsi tanısıyla izlenen kız ergenlerde antiepileptik monoterapi tedavisinin pubertal hormonlar üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ NAZIM GÜZELBAĞ
Danışman: Alkım ÖDEN AKMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Antiepileptik ilaçların (AEİ) reprodüktif sistem üzerine bir çok yan etkisi gösterilmiştir. VPA uzun süredir kullanılan hiperandrojenizme neden olduğu kabul gören AEİ'dir. Levetirasetam (LEV) son yıllarda kullanılmaya başlanan, geniş spektrumlu AEİ'dir. Pubertal dönemde sık kullanılan VPA ve LEV'ın reprodüktif sistem üzerine etkilerini inceledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza hastanemiz pediatrik nöroloji polikliniğinde takipli, en az 6 aydır VPA ya da LEV kullanan, en az 2 senedir adet gören, ek komorbid durumu olmayan kız hastalar dahil edildi. Kontrol grubu olarak en az 2 senedir adet gören sağlıklı grup çalışmaya alındı. Çalışmaya katılan hastalardan adet sonrası ilk 3 günde kan alınıp aynı gün serumunda FSH, LH, östrodiol, total testosteron, serbest testosteron, SHBG, 17 OH progesteron, androstenedion, DHEASO4, kortizol çalışıldı. Hastaların adetin ilk 3 günü pelvik ultrason ile over boyutları, dominat folikül boyutları, endometrium çift duvar kalınlığı, ek patoloji açısından ürogenital sistem ve surrenal bezleri değerlendirildi. Hastaların fizik muayneleri yapılıp antropometrik ölçümleri kayıt altına alındı. Hastaların Modifiye Ferriman Gallwey skorlaması yapıldı. İlaç kullanan hastalar sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Ayrıca ilaç kullanan hastalar da kullanım süresine göre değerlendirildi. Veriler IBM SPSS Statistics 22.0 istatistik paket programında değerlendirildi. Bulgular : Çalışmaya 16'sı VPA, 15'i LEV kullanan hasta ve 30 kişiden oluşan kontrol grubu dahil edildi. VPA kullanan hasta, LEV kullanan hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında antropometrik ölçümler, over morfolojisi, endometrium çift duvar kalınlığı, modifiye Ferriman Gallwey skorlaması arasında anlamlı istatistiksel fark bulunmadı. VPA kullanan hastalarda serum TSH düzeyleri istatiksel olarak yüksek; mentrual siklus uzunluğu oransal olarak fazla bulundu. VPA kullanan hastalarda serum 17 OH progesteron ve DHEASO4 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu. LEV kullanan hastalarda saç dökülmesi oranı istatiksel olarak anlamlı fazla bulundu. Bu değişimler ilaç kullanım süresi ile istatistiksel olarak ilişkilendirilemedi. Tartışma ve sonuç: VPA ve LEV uzun dönem kullanımınında pubertal dönemde menstrual düzeni etkilleyebilecek hormonlar değerlendirildiğinde; sadece VPA grubunda TSH yüksekliği saptanmıştır. Bu sonuçlar; geniş vaka-kontrol çalışma sonuçları ile birlikte değerlendirilmelidir.