Yenidoğanda ağrı değerlendirmesi ve non-farmakolojik ağrı giderme yöntemlerinden emzik verme ve anne kucağının etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMAZAN GÜRLÜ
Danışman: Bülent ALİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yenidoğanlar tıbbi gereksinimler doğrultusunda sıklıkla ağrılı girişime maruz kalmaktadırlar. Yenidoğanların da ağrıyı en az erişkinler kadar hissettikleri göz önüne alınırsa, ağrının giderilmesi ve azaltılması her yenidoğanın hakkıdır. Yenidoğan ağrı yönetiminde en önemli amaç, yenidoğanların hissettiği ağrıyı en aza indirmek ve yenidoğanın ağrı ile baş etmesine yardım etmektir. Bu amaçla pek çok farmakolojik ve non-farmakolojik yöntem kullanılmaktadır. Bu çalışmada non-farmakolojik yöntemlerden emzik verme ve anne kucağının yenidoğanda ağrı üzerine etkilerini incelemek amaçlandı. Hastanemiz sağlam çocuk polikliniğine Eylül 2016 ile Haziran 2017 tarihleri arasında ayaktan başvuran 90 yenidoğan ve aynı dönemde yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatarak izlenen 60 yenidoğan bu çalışmaya dahil edildi. Sağlam çocuk polikliniğindeki yenidoğanlar kan alma sırasında emzik verilenler, anne kucağında olanlar ve kontrol grubu olmak üzere her biri 30 yenidoğandan oluşan üç gruba ayrıldı. Yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki yenidoğanlar ise emzik verilenler ve kontrol grubu olarak her biri 30 yenidoğandan oluşan 2 gruba ayrıldı. Ağrıya davranışsal yanıtları değerlendirmede Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS) kullanıldı. Ayrıca yenidoğanların oksijen satürasyonu, kalp tepe atımı, solunum sayısı ve ateş gibi fizyolojik parametreleri ile ağlama süreleri de değerlendirildi. Sağlam çocuk grubunda NIPS skorlarına bakıldığında işlem sırasında emzik verilen grupta en düşük skor, sonrasında anne kucağı, en yüksek skor ise kontrol grubunda bulundu (p 0,05). Yenidoğan yoğun bakım ünitesi grubunda hem işlem sırasında hem işlem sonrasında NIPS skorunun emzik verilen grupta anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (her ikisinde p<0,001). Emzik verilen grupta daha belirgin olmak üzere emzik verme ve anne kucağının fizyolojik parametreler ve ağlama süreleri üzerine olumlu etkileri olduğu görüldü (p<0,05). Çalışmamızda yenidoğana ağrılı işlem sırasında emzik vermenin NIPS skorunu azalttığı, fizyolojik parametrelerdeki değişimi düzelttiği ve ağlama süresini azalttığı görüldü. Ayrıca anne kucağının da emzik verme kadar olmasa da NIPS skorunu iii azalttığı, fizyolojik parametrelerdeki değişimi düzelttiği ve ağlama süresini azalttığı görüldü. Yenidoğanlarda ağrı göz ardı edilemez bir durumdur ve her yenidoğana uygulanacak girişimsel işlem sırasında ağrı ölçeği kullanılarak ağrı düzeyi belirlenmeli, her ünite kendi içinde non-farmakolojik ve farmakolojik yöntemlerle bakım planı oluşturmalı ve ağrıyı azaltmaya yönelik gerekli müdahale yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Yenidoğanda ağrı, NIPS, emzik verme, anne kucağı