Trikotillomani hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve başa çıkma tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLAN ALTINMAKAS

Danışman: Hasan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı trikotillomani (TTM) hastalarında içselleştirilmiş damgalanma ve başa çıkma tutumları arasındaki ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, DSM-5 tanı kriterlerine göre TTM tanılı 34 hasta ile 34 sağlıklı kontrol alındı. TTM ve kontrol gruplarına Sosyodemografik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Massachusetts Genel Hastane Saç/Kıl Yolma Ölçeği (MGH-SY), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE-R) uygulandı. TTM grubuna ek olarak Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ) de verildi. Bulgular: TTM hastalarının COPE-R-kendine yardım alt ölçeğinden aldığı puan kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük, COPE-R sakınma-kaçınma ve kendine ceza alt ölçeklerinden aldığı puan ise anlamlı yüksek çıkmıştır. TTM hastalarının COPE-R-uyum sağlama puanları ile RHİDÖ-algılanan ayrımcılık puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. COPE-R-sakınma-kaçınma ile RHİDÖ-toplam puan, kalıp yargıların onaylanması, algılanan ayrımcılık alt ölçeklerinden alınan puan arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. COPE-R kendine ceza puanı ile RHİDÖ-toplam puan, yabancılaşma, sosyal geri çekilme puanları arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda MGH-SY puanının, RHİDÖ-toplam puan, yabancılaşma, sosyal geri çekilme alt ölçek puanlarını anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. COPE-R sakınma-kaçınma puanının, RHİDÖ kalıp yargıların onaylanması puanını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Sonuç: TTM grubunun stresörler karşısında uyumsuz (maladaptif) başa çıkma tutumlarını kontrol grubuna göre daha çok kullandığı ve içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri arttıkça uyumsuz başa çıkma tutumlarına daha çok başvurduğu görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar, TTM tanılı kişilerin hastalıklarına dair düşüncelerine ve başa çıkma tutumlarına daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini göstermektedir.