COVID-19 ile eş zamanlı tip 1 diyabetes mellitustanısı alan çocuk hastalardaki klinik bulguların araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN GÜLLÜCE
Danışman: Heves KIRMIZIBEKMEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Covid-19 İle Eş Zamanlı Tip 1 Diyabetes Mellitus Tanısı Alan Çocuk Hastalardaki Klinik Bulguların Araştırılması Amaç: Tip 1 diyabetes mellitus (DM) genetik olarak yatkın olan kişilerde çevresel faktörlerle tetiklenen otoimmün hastalıktır. Mutlak insülin eksikliği ile klinik bulgular belirginleşir ve diyabetik ketoasidoza ilerleyebilir. Bu ilerlemeyi enfeksiyon, stres, ciddi yaşam değişikliği artırabilir. COVID-19 ile T1DM ilişkisi konusunda çalışmalar yakın zamanda hız kazanmış fakat uzun süreli izlemleri ile ilgili bilgiler yetersizdir. Bu çalışmada COVID-19 ile tetiklenen T1DM olgularında başvuruda ve izlemde klinik bulguların araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 1.4.2020–1.4.2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrin servisinde T1DM tanısı almış hastalar içinden tanı anında COVID-19 PCR pozitif saptanan hastalar çalışma grubunu, tanı anında COVID-19 PCR negatif saptananlar ise kontrol grubunu oluşturdu. Hastaların tanı yaşı, semptom süresi, başvuru yakınmaları, antropometrik ölçümleri, kan gazları ve biyokimyasal parametreleri ile yeni tanı diyabette yapılan rutin laboratuvar parametreleri, hastanede yatış süresi, eğitime başlama ve eğitim süresi, 3. ay sonunda HbA1C düzeyindeki azalma miktarı (deltaHbA1C) ve antropometrik parametreler, 1. yıl sonunda bir yıllık ortalama HbA1C ve antropometrik parametreler hasta dosyalarından kaydedilerek analiz edildi. Bulgular: T1DM tanısı alan 1,5-17 yaş arası (ortalama 9,79 ± 4,26 yıl) 133 hastanın 60'ı (%45,1) kız, 73'ü (%54,8) erkekti. Tanıda 12 hastada (%9) yalnız hiperglisemi, 44 hastada (%33) ketonemi, 77 hastada (%57,8) diyabetik ketoasidoz mevcuttu. Hastaların HbA1C değerleri ortalama %11,4±2,2 idi. Ailenin belirttiği diyabet semptomlarının süresi ortalama 16,4±21,7 gün idi. Pandemi döneminde iki yıllık süreçte T1DM tanısı alan 133 hastanın 16'sında (%12) tanıda COVID-19 PCR pozitif olarak saptandı. COVID-19 pozitif grupta asidoz ile başvuranların oranı %68,7olup bunların %45'i ağır ve çok ağır asidoz idi. COVID-19 pozitif olanlarda çölyak antikor pozitifliği %24 iken, negatif grupta 117 hastanın 13'ünde (%11,1) saptandı (p=0,410). Hashimoto hastalığı açısından antikor pozitifliği COVID-19 PCR pozitif grupta iki hastada (%12,5), negatif grupta 10 hastada (%8,5) mevcuttu (p=0,638). Sonuç: Çalışma grubumuzda COVID-19 PCR pozitif olanlarda diğerlerine göre cinsiyet, tanı yaşı, başvuruda vital bulgular ve antropometrik veriler açısından anlamlı fark yoktu. COVID-19 PCR pozitif olanlarda ateş ve solunum yolu enfeksiyonu bulguları daha sık iken, negatif olanlarda diyabete ait poliüri ve polidipsi yakınması anlamlı şekilde daha fazlaydı, ve semptom süresine bakıldığında enfeksiyon diyabetin tanı almasını hızlandırmıştı. Anahtar Kelimeler: SARS-Cov-2, Covid-19, tip 1diyabetes mellitus, çocuk ve adolesanlar.