Kardiyopulmoner bypass süresi uzamış kardiyak cerrahilerde postoperatif akut böbrek hasarının erken tespitinde doppler renal rezistif indeksin etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSA HARUN UÇAR
Danışman: Canan YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uzamış kardiyopulmoner bypass (KBP) süresi kardiyak cerrahi ilişkili akut böbrek hasarı (KCİ-ABH) için bağımsız bir risk faktörüdür. Çalışmamızın birincil amacı, renal doppler ultrasonografi (USG) ile preoperatif/postoperatifrenal rezistif indeks (RRİ)'in ABH'nin erken öngürülmesindeki yerinin araştırılmasıdır. İkincil amacımız; ABH'ye neden olabilecek peroperatif parametrelerin değerlendirilmesi, yoğun bakım ünitesi (YBÜ)/hastane yatış süresi ve 30 günlük mortalitenin belirlenmesidir. Gereç ve yöntem: Prospektif, gözlemsel, kesitsel çalışmamıza genel anestezi altında KBP (>70 dk) ve aortik krossklemp (AKK) (>60dk) süresi uzamış elektif kardiyak cerrahiler, >18 yaş, preoperatif akut/kronik renal yetmezliği olmayan ve preoperatif/postoperatif RRİ ölçülen hastalar dahil edildi. Demografik veriler, komorbiditeler, kullanılan ilaçlar, preoperatif ejeksiyon fraksiyonu, giriş hematokriti (HCT) ve bazal serum kreatinin (sKr), operasyon tipi, preoperatif RRİ kaydedildi. İntraoperatif operasyon ve KPB/AKK süresi, kan ürünleri transfüzyonu, idrar çıkışı, kanama miktarı, sıvı balansı, vazopressör/inotropik ajan ve diüretik kullanımı, komplikasyonlar kaydedildi. Postoperatif ilk saatte aynı radyoloji uzmanı tarafından RRİ ölçümü yapıldı. İdrar çıkışı ve sıvı balansı, vazopressör/inotropik ajan ihtiyacı, diüretik kullanımı, sKr, HCT düzeyi ve kan ürünleri transfüzyonu postoperatif 3 gün boyunca kaydedildi. KDIGO kılavuzuna göre KCİ-ABH gelişmeyenler Grup 1 (n:64), gelişenler Grup 2 (n:26) olarak 2 gruba ayrıldı. Grup 2'de böbrek yetmezliği evresi, süresi (akut/kronik) ve RRT kaydedildi. YBÜ ve hastane kalış süresi, postoperatif komplikasyonlar ve 30 günlük mortalite kaydedildi. Bulgular: KCİ-ABH'yi öngörmede postoperatif RRİ'ineşik değeri 0.70, duyarlılığı %76.92 ve özgüllüğü %73.44 idi (p<0.001). Grup 2'de KPB'da HCT düzeyi en düşük %18 idi ve ısınmadaki HCT düzeyi anlamlı düşüktü (p=0.04). Postoperatif 2. ve 3. Günlerde gruplar arası diürez (sırasıyla p=0.004, p=0.005) ve sıvı balansları arasında (sırasıyla p<0.001, p<0.001) anlamlı fark vardı. Grup 2'de inotropik/vazopressör ajan ihtiyacı sadece postoperatif 3. günde daha yüksekti (p=0.003). Grup 1'de postoperatif eritrosit süspansiyonu transfüzyon ihtiyacı daha azdı (p=0.003). Grup 2'de KDIGO evrelemesine göre en çok (%80.80) evre-1 yetmezlik, en sık postoperatif 2. günde (%42.3) görüldü. Kalıcı renal yetmezlik oranı tüm hastalarda %6.66 idi. Grup 2'nin mekanik ventilasyon, YBÜ yatış süresi ve 30 günlük mortalitesi istatistiksel olarak fazlaydı (sırasıyla, p=0.016, p=0.012, p=0.006). Sonuç: Uzamış KPB/AKK süreli cerrahiler gibi yüksek ABH riski taşıyan cerrahilerde postoperatif RRİ'nin rutin olarak değerlendirilmesi, KDIGO kriterlerine göre daha erken ABH'yi tespit ederek klinisyenin böbrek koruyucu tedavilere daha önce başlamasına olanak sağlayabileceğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Akut böbrek hasarı, erken teşhis, renal arter, doppler ultrasonografi, kardiyopulmoner bypass