Değişici epitel hücreli mesane kanserinde insan telomeraz reverse transkriptaz mutasyonunun yüksek ve düşük dereceli tümörlerde karşılaştırmalı analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER ONKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA KAPLAN

Danışman: Mustafa DUMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Telomeraz reverse transkriptaz (TERT), telomeraz enziminin protein alt birimidir. Pek çok solid organ tümöründe biyobelirteç olarak tanı, takip ve nüks değerlendirmesi için sensivitesi ve spesifitesi araştırılmaktadır. Bu çalışmada, değişici epitel hücreli mesane kanserinde h-TERT mutasyonunun yüksek ve düşük dereceli tümörlerdeki analizi yapılarak, değişici epitel hücreli mesane kanserinde TERT promotör bölge mutasyonlarının varlığını değerlendirmeyi ve hastaların klinikopatolojik verileriyle karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniğinde takipli olan, 60'ı düşük grade tümör 30'u ise yüksek grade tümör toplam 90 mesane kanser tanısı olan hasta alınmıştır. Diseke edilen tümör kesitlerinden, standart deparafinizasyon sonrası uygun protokol ile DNA ekstraksiyonu yapılmıştır. Elde edilen DNA örneklerindeki TERT genindeki mutasyonları tespit etmek için forward ve reverse primerler kullanılarak genin en sık mutasyon görülen bölgesi PCR ile çoğaltılmış ve sekans analizi ile mutasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Düşük grade grubunda 38 hastada TERT promotor mutasyonu pozitif, 22 hastada negatiftir. Yüksek grade grubunda 26 hastada TERT promotor mutasyonu pozitif, 4 hastada negatiftir. TERT promotor mutasyonunda en sık görülenler, C228T ve C250T'dir. Yüksek grade gruptaki 26 pozitif mutasyonun 24'ü C228T, 2'si C250T pozitif; düşük grade gruptaki 38 pozitif mutasyonun 35'i C228T, 3'ü C250T pozitif olarak saptanmıştır. Yüksek grade tümörü olan hastaların, düşük grade hastalara göre TERT promotör mutasyonu pozitif olma olasılığı 1,940 kat daha yüksektir. Sonuç: Yüksek grade mesane kanseri vakalarında TERT mutasyonu pozitifliği, düşük grade vakalara kıyasla yaklaşık 1,9 kat yüksek bulunmuştur. TERT mutasyon analizinin; diğer çalışmalarla birlikte yorumlandığında, mesane kanserinde derecelendirme ve takip algoritmasında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu konuda daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Mesane Kanseri, Telomeraz Aktivitesi, TERT Mutasyonu