Morbid obez hastalarda obezite cerrahisi öncesi ve sonrası karaciğer fibrozis skorlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ÖZÇELİK KÜCE
Danışman: Kadem ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezitenin non- alkolik yağlı karaciğer hastalığı ile yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda, morbid obez hastalarda uygulanan bariyatrik cerrahinin, non-invaziv karaciğer fibrozis skorları olan APRI, FIB-4 ve HSI üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve obezite cerrahisinin karaciğer yağlanması ve fibrozisi üzerindeki potansiyel iyileştirici etkisi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Ocak 2023 – 1 Haziran 2024 tarihleri arasında S.B.Ü. Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde sleeve gastrektomi uygulanan 80 morbid obez hasta üzerinde retrospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri; boy, kilo gibi antropometrik ölçümleri kaydedilmiştir. Hastaların komorbid hastalıkları, operasyon öncesi yapılan hemogram ve biyokimyasal kan testleri sonuçları, batın ultrasonografi raporları hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden incelenerek kaydedilmiştir. Bu tetkik sonuçları ile FIB-4, APRİ VE HSİ skorları hesaplanarak kaydedilmiştir. Hastaların cerrahi sonrası 6. ay kontrol vizitinde yapılan tetkikleri ile aynı skorlar hesaplanarak tekrar kaydedilmiştir. Elde edilen veriler ile istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda hastaların %87,5'i kadın ve %12,5'i erkekti. Hastaların yaş ortalaması 38,18±9,91 yıldı. Vücut kitle indeksi ortalaması 44,55±4,12 kg/m2 olarak saptandı. Hastaların %57,5'inde komorbid hastalık vardı. Hastaların %78,8'inde ameliyat öncesi çekilen ultrasonografide hepatosteatoz saptandı. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 6. aydaki antropometrik ve kan basıncı özellikleri karşılaştırıldığında; vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, bel çevresi, sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncı düzeylerinde anlamlı derecede azalmalar saptandı (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001).Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 6. aydaki biyokimyasal parametreleri karşılaştırıldığında; glukoz, HbA1c, ürik asit, ALT, AST ve trigliserid düzeylerinde anlamlı derecede azalmalar saptandı (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 6. aydaki APRI ve HSI skorları karşılaştırıldığında anlamlı azalma saptandı (p=0,005, p<0,001). Post-op 6. ay FIB-4 skorunda anlamlı artış saptandı (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda obezite cerrahisinin karaciğer yağlanması ve fibrozisi üzerine iyileştirici etkisini araştırmak amacıyla APRI, HSI ve FIB-4 skorlarının preop ve post-op 6. ay değişimlerini inceledik. Post-op 6.aydaki APRI ve HIS skorlarındaki anlamlı düşüşün sleeve gastrektominin karaciğer fibrozisi üzerine olan olumlu etkisi olduğunu gösterdik. Beklenenin aksine FIB-4 skorunda ise anlamlı artış saptadık. Fibroscan gibi destekleyici bir yöntemin de kullanıldığı ve çok merkezli, daha kapsamlı çalışmalarla daha kesin sonuçlar elde edilebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Obezite, bariyatrik cerrahi, sleeve gastrektomi, karaciğer fibrozisi, FIB-4, APRI, HSI