Endometrıal karsınomlarda dna tamır mekanızması homologrekombınasyon (HR) yetersızlığının görülme sıklığı ve hranahtar proteınlerınden rad51 ekspresyonununklınıkopatolojık parametrelerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF KARA
Danışman: Aylin YAZGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç : Endometrial kanserler Türkiye ' de ve dünyada kadınlarda sıklıkla görülen kanserlerdir ve endometrial kanserlere bağlı ölümlerin çoğu yüksek dereceli endometrial kanserler sebep olur. Homolog rekombinasyon DNA çift zincir kırıklarında kardeş kro matidin baz alınarak tamir edilmesini sağlar. R AD 51 DNA çift zincir kırıklarının tamir mekanizmasında önemli rol alan homolog rekombinasyonda kritik bir yardımcıdır. Homolog rekombinasyon hatası bulunan tümörlerin platinum bazlı kemoterapötiklere ve PARP1 inhibitörlerine duyarlı olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmamızda homolog rekombinasyon DNA tamir yetersizliğini belirlemeye yönelik RAD51 ekspresyonu ve p53 mutasyon durumunu immünohistokimyasal yöntemle saptamak ve bu parametreleri birbirleriyle ve patolojik parametreler ile karşılaştırarak HR yetersizliğinin görülme sıklığı ile hedef tedavilere yanıt verebilecek grubun klinikopatolojik özelliklerini saptamak amaçlandı. Gereç ve yöntem : 2019 - 2024 yılları arasında Ankara Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Bölümü ' nd e TAH+BSO spesmenleri arasından seröz karsinom tanılı 19, endometrioid karsinom tanılı 12, berrak hücreli karsinom tanılı 3, dediferansiye karsinom tanılı 4, mikst karsinom tanılı 3, yüksek dereceli endometrial karsinom tanılı 2 ve karsinosarkom tanılı 20 tümör örneklerine immünhistokimyasal yöntemle RAD51 ve p53 antikorları uygulanmıştır. RAD51 p rotein ekspresyon değerlendirmesinde, yoğunluk sınıflamasına göre hesaplanan, proteinler ve tümörler arasında bağlantı kurmak için yaygın olarak kullanılan H - skoru kullanılmıştır. RAD51 ifadesi p53 ekspresyonu birbiriyle, RAD51 ekspresyonu tümör histolojik tipleri, FİGO evresi gibi patolojik parametreler ve adjuvant tedavi durumu, 2 yıl içinde rekürrens, genel sağkalım gibi klinik parametreler ile karşılaştırılmıştı r. Bulgular: Mutant p53 ekspresyonu olan hastaların %36,1'i düşük ekspresör, %63,9'u yüksek ekspresör olarak belirlenmiştir. Wild tip p53 ekspresyonu olan hastaların %63'ü düşük ekspresör, %37'si yüksek ekspresör olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, P53 mut asyonu durumu ile H- skor düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir (p = 0,044). Buna göre mutant olanların wild olanlara göre daha yüksek ekspresör olduğu görülmektedir. Endometrioid karsinom, Figo Grade 3 olan hastal ar ile diğer histolojik tipte tümörlerin ile H - skor düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p = 0,035). Endometrioid karsinom, Figo Grade 3 olan hastaların H - skor düzeyi nin , diğer tümör tiplerine sahip hastalardan anlamlı der ecede düşük olduğu saptanmıştır. Sonuç : Çalışmamızda P53 mutant olan tümörlerin, wild olanlara göre daha yüksek H - skora sahip olduğu bulunmuş; histolojik alt tipler incelendiğinde endometrioid karsinom, Figo derece 3 olan hastaların RAD51 H - skorları, ile diğer histolojik tipte tümörlerin ile H - skorlarına göre anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Dolayısıyla bu gruptaki immünhistokimyasal sonuçlar, HR eksikliği için gen değerlendirmesi yapılmasına elverişli olabilir ve immünhistokimyasal yöntem HR eksikliğine yönelik yapılabilecek gen analizinden önce, için daha ekonomik ve kolay bir ön tarama testi olarak gündeme gelmektedir. Yüksek dereceli endometrial karsinomlu hastalarda RAD51 ekspresyonun değerlendirilmesi, HR yetersizliği hedef alacak tedavilerden fayda görecek hasta grubunu seçmede yardımcı olması açısından umut vadedebilir. Bu çalışma, Türkiye popülasyonuna ait yüksek dereceli endometrial karsinomlarda, doku mikroarray yöntemi ile RAD51 ve p53 biyobelirteçlerin immünhistokimyasal olarak araştırıldığı ilk çalışma olması açısından önem taşımaktadır. Anahtar kelimeler:immünhistokimya, RAD51, p53, endometrial kanserler