0-6 ay bebeği olan annelerin anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi düzeylerinin ve bunlara etki eden faktörlerin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESENGÜL GÜRBÜZ

Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Pediatri Akademisi ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu hayatın ilk 6 ayında sadece anne sütü ile beslenmeyi, iki yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Anne sütünün bebek için mükemmel bir besin kaynağı olmasının yanı sıra, anne ve bebekte görülebilen pek çok hastalık riskini azalttığı bilinmektedir. Çalışmamızda 0-6 ay bebeği olan annelerin anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarının araştırılması, emzirme oranı ve süresinin arttırılması ve bu konuda eğitimin gerekliliğinin ve yararlarının vurgulanmasını amaçladık. GEREÇ YÖNTEM: Çalışmamıza Kasım 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında herhangi bir sebeple polikliniğe başvuran, 0-6 ay bebeği olan, çalışmaya katılmayı kabul eden ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan anneler alındı. Bu süre zarfında polikliniğe başvuran annelere yüz yüze görüşme yöntemi ile sosyodemografik bulgular, anne sütü ve emzirme hakkında soruların bulunduğu anket uygulanarak yanlış bilinen veya bilinmeyen sorular hakkında bilgiler verilip annelere anne sütü ve emzirmenin önemi anlatıldı. BULGULAR: Çalışmamıza katılan annelerin yaş ortalamaları 29 idi. Annelerin % 54'ü,babaların %58'i lise altında eğitim düzeyine sahiplerdi. Meslek değişkeni açısından % 57si çalışmaz iken, % 84'ünün sosyal güvencesi olduğu ve % 82'sinin 2200 TL ve üstünde ortalama aylık gelire sahip oldukları belirlendi. Annelerin % 72'sinin gebeliklerinin planlı olduğu ve % 37'sinin normal doğum yaptığını saptandı. Katılımcıların %24'ü gebeliği sürecinde anne sütü ve emzirme konusunda bilgi aldığını belirtirken; % 17'si sağlık çalışanlarından bilgi aldığını belirtti. Annelerin % 98'inin bebeklerini ilk bir saatte emzirdiği ve % 43'ünün bebeklerine hastanede mama verdiği bilgisine ulaşıldı. Annelerin ek gıdaya ortalama 5,78 ayda başlayacaklarını ve ortalama 20,72 ay ise emzirmeyi sürdürmeyi planladıkları öğrenildi. Annelerin % 94'ünün bebekleriyle aynı odada kaldığı ve %73'ünün emzirme sürecinde eşinden destek aldığı saptandı. Annelerin günde ortalama 2,07 litre su tükettikleri ve 6,26 saat uyudukları belirlendi. Çalışmamızda yer alan annelerin anne sütü ve emzirme ile ilgili değerlendirme ölçek ortalaması 14,84 (min: 8, maks: 20) şeklinde bulundu. Sosyal güvencesi olan, 2200 TL ve üstü gelire sahip olan, anne sütü dışında bebeğine ek bir şey vermeyen, anne sütü dışında sadece su veren ve emzirme sürecinde sorun yaşayan katılımcıların anne sütü ve emzirme hakkındaki bilgi puan ortalamalarının istatistiksel açıdan anlamlı yüksek olduğu gözlendi (p<0,05). SONUÇ: Çalışmada elde edilen veriler incelendiğinde anne sütü ve emzirme konusunda annelerin eğitim ve bilgi gereksinimi olduğu görülmektedir. Gebelik ve doğum sonrası emzirme sürecinde anne adaylarını ve anneleri bilgilendirmek, emzirme konusunda yardımcı olmak ve teşvik etmek amacıyla birinci basamak aile sağlığı merkezlerinde görev yapan hekim, ebe ve hemşire olmak üzere tüm sağlık çalışanlarına büyük sorumluluk düşmektedir. Anahtar Kelimeler: Anne Sütü, Emzirme