Parkinson hastalarında ICF çekirdek seti geçerliliği ve parkinson yaşam kalite ölçekleri ile korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ACIR
Danışman: Vildan Ayşe YAYLA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: İdiopatik Parkinson hastalığı (İPH) tremor, rijidite, bradikinezi, postural instabilite ile giden ve yaşam kalitesini bozan bir hareket bozukluğudur. Hastalık değerlendirilirken farklı ölçekler kullanılabilir: Klinik şiddeti değerlendirmek amacıyla Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (UPDRS), yaşam kalitesi için Parkinson Hastalığı Ölçeği (PDQ39), duygudurum değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği (BD) ve klinik evreleme için Hoehn Yahr skalası (HY) kullanılabilmektedir. International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), uluslararası ortak dil kullanmak amacıyla geliştirilen, hastaların işlevselliğini ve yetiyitimini değerlendiren bir sınıflamadır. Bu çalışmada, ICF sınıflamasının idiopatik Parkinson hastalarında yaşam kalitesini değerlendirmede geçerliliğini ve etkinliğini diğer ölçeklerle karşılaştırmayı amaçladık. GEREÇ ve YÖNTEM: İPH tanısı alan 31 hasta değerlendirildi. Demografik özellikleri ile hastalık süreleri kaydedildi. Hastalara PDQ39, UPDRS, Hoehn Yahr, Beck Depresyon Ölçeği ile Parkinson hastaları için kullanılması önerilen 'Brief ICF core set for hand condition' uygulandı. ICF sınıflaması diğer ölçekler ile karşılaştırıldı ve aralarında bir korelasyon olup olmadığı değerlendirildi. Analizler için MedCalc Statistical Software version 12.7.7 programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. BULGULAR: İPH hastalarının yaş ortalaması 68,3±6,9 yıl, ortalama hastalık süresi ise 4,39±2,4 yıl idi ve %71'i kadın (22) %29'u (9) erkekti. ICF kodlarına göre 8 kod ve üzerinde bozukluk olan hastalar 'çok kod bozukluğu' 8 koddan daha az bozukluk olanlar ise 'az kod bozukluğu' olarak kaydedildi. Daha çok ICF kodu bozuk olanların toplam UPDRS puanı 58,4±29,8, daha az ICF kodu bozuk olanların UPDRS puanı 21,2±14,05 idi. Daha çok ICF kodu bozuk olanların PDQ39 puanı 66,4±24,1, daha az ICF kodu bozuk olanların PDQ39 puanı 19,3±13,5 idi. Daha çok ICF kodu bozuk olanların ortalama Beck depresyon ölçeği puanı ise 25,5±13,2 daha az ICF kodu bozuk olanların 9,2±6,5 olarak hesaplandı. Hoehn Yahr evrelemesine göre daha az ICF kodu bozuk olanların evre 1 oranı daha yüksek saptandı. ICF kod bozukluğu ile diğer ölçekler arasındaki korelasyon istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). SONUÇ: Parkinson hastalarında hastanın işlevselliğini değerlendirirken birçok parametreyi içeren geniş kapsamlı ölçeklere ihtiyaç duyulmaktadır. Yaşam kalitesini, klinik şiddeti, evrelemeyi değerlendirmek amacıyla ayrı ayrı birçok ölçek geliştirilmiştir. ICF kodlama sistemi uluslarası bir sistem olup, ortak dil oluşturmak açısından son derece önemlidir. ICF kodlama sistemi ile diğer ölçekler arasında anlamlı korelasyon saptanması, bu kodlama sisteminin geçerliliğini göstermekte olup hastaların yaşam kalitesini belirleme ve hasta izlemi konularında yaygın olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler : Parkinson Hastalığı, ICF, Yaşam Kalite Ölçeği