Hipertansiyon hastalarında tedavi başarısını etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDE KORKMAZ
Danışman: Yusuf Çetin DOĞANER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hipertansiyon (HT), ülkemizde ve tüm dünyada prevalansı yüksek kronik bir hastalık olup toplum için önemli bir sağlık sorunudur. HT gerek yaygınlığı, morbidite, mortalite oranları, gerekse tedavi maliyeti nedeniyle önem arz etmektedir. Hipertansiyonun kontrol altına alınması ve tedavisinde ilk basamak, yaşam tarzı değişiklikleridir. Çalışmamızdaki amacımız, HT'li hastaların yaşam tarzı değişiklikleri ve tedavilerine uyumlarını belirlemek, yaşam tarzı değişikliğine ve ilaç tedavisine uyanlarla uymayanların kan basıncı kontrolünü karşılaştırmak, yaşam tarzı değişikliği ve tedavi uyumunun kronik bir hastalık olan HT hastalarında kan basıncını kontrol altına almanın önemini vurgulamaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniğinde yatan ve polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri HT tanılı hastalarda yapılan tanımlayıcı gözlemsel bir anket çalışmasıdır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formunda, çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve hipertansiyon ile ilgili hastalık özelliklerini sorgulayan 39 adet anket sorusu içermektedir. Ayrıca 13 soruluk ilaç tedavisine bağlılık/uyum öz-etkililik kısa form isimli ilaç uyum ölçeği, 7 soruluk GAD-7 isimli anksiyete ölçeği, 9 soruluk PHQ-9 isimli depresyon ölçeği katılımcılara uygulanacaktır. Anket formu ve uygulanan ölçeklerden elde edilen bilgiler katılımcıların hipertansiyon parametreleri ile karşılaştırılarak tedavi başarısına etkileri değerlendirilecektir. Veriler SPSS programı ile uygun testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşları 59.60±5,2 (min:30, max:84). Katılımcıların 182 (%60,67)'si kadın ve 118 (%39,33)'si erkektir. Katılımcıların kan basıncı (KB) kontrolü incelendiğinde 150 (%50)'sinin tansiyonunun kontrol altında olmadığı, 150 (%50)'sinin kan basıncının (KB) kontrol altında olduğu saptanmıştır. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD)'nin Hipertansiyon 2019 kılavuzuna bakılarak KB kontrol sınırı sistolik KB 140 mmHg ve üzeri ve/veya diastolik KB 90 mmHg ve üzeri olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %85'inde ilaç uyumu olduğu saptanmıştır. Hastaların ilaç tedavisine uyum öz etkinlik ölçeği kısa formu puanları ile medeni durumları (p=0,002), öğrenim durumları (p=0,028), meslekleri (p=0,007), aylık gelir düzeyi (p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Aynı zamanda hastaların ilaç uyumu arttıkça KB kontrolünün de arttığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastaların yaşam tarzı değişkenleri incelendiğinde 232 (%77,33)'sinin Akdeniz tarzı beslendiği, 253 (%84,33)'ünün yemeğin tadına bakmadan tuz eklediği, 199 (%67,00)'unun düzenli olarak yürüyüş yaptığı saptanmıştır. Hastaların 238 (%79,33)'inin hipertansiyon dışında ek hastalık olduğu saptanmıştır. En sık kronik hastalıklar sırasıyla 140 (%46,67) kişi ile diyabet, 100 (%33,33) kişi ile kolesterol, 94 (%31,33) kişi ile kardiyovasküler hastalıkları olduğu saptanmıştır. Sonuç: Yaşam tarzı değişikliği, tedavi uyumu ve KB kontrolü HT gibi kronik hastalıklarda son derece önemlidir. HT hastalığının yönetiminde, komplikasyonların önlenmesinde yaşam tarzı değişiklikleri ve tedaviye uyumun arttırılması kan basıncı kontrolünü arttırmaktadır. Hastaların yaşam tarzı değişiklikleri ve tedaviye uyumun arttırılması, KB'yi kontrol altına almak için aile hekimliğinin bütüncül yaklaşımı çerçevesinde alınacak tedbirler önemlidir. Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, tedavi uyumu, kan basıncı kontrolü