Dispeptik şikayeti olan hashimoto tiroiditi tanılı hastalarda çölyak otoantikorları sıklığı ve bu otoantikorların Helikobakter pylori ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BATUHAN KOÇ
Danışman: Arif Alper KIRKPANTUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Hashimoto tiroiditi, yeterli iyotun temin edilebildiği bölgelerde hipotiroidizmin en yaygın nedenidir. Başka otoimmün hastalıklarla da birlikteliği olabilir. Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığa sahip bireylerde gluten kullanımına bağlı olarak tetiklenen otoimmün bir enteropatidir. Diğer otoimmün durumların görülme sıklığı da artmıştır. Helicobacter pylori, gram negatif boyanan, spiral bir bakteridir ve gastrointestinal çeşitli patolojilerin temel etkenlerinden birisi olarak kabul görür. Sistemik yanıt ile otoimmün hadiseleri tetikleyebileceği düşünülmektedir. Çalışmamızda dispeptik şikayetleri olan Hashimoto tiroiditi tanılı hastalarda Çölyak Hastalığı otoantikorlarının sıklığını ve bu antikorların Helicobacter pylori enfeksiyonu ile olan ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, dispeptik yakınmaları olan Hashimoto Tiroiditi tanılı SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniği'nde takipli 1741 hastanın yapılan serolojik testlerdeki Çölyak Hastalığı antikorlarının prevalansı ile bu antikorların, serolojide Helikobakter Pylori antikoru veya dışkıda Helicobacter pylori antijen pozitifliği ile ilişkisi araştırılmıştır. Bulgular: 18 yaşından büyük seçilen hastalar içinde 249 tanesi erkek (%14,3), 1492 tanesi kadın (%85,7) cinsiyettedir. Yaş ortalaması erkeklerde 46,09 (SS: +/-15,6913) kadınlarda 42,7 (SS: +/-13,9236) genel toplam 43,2 (SS: +/-14,2376) olduğu görülmüştür. İnceleme sonucunda 90 hasta Çölyak Hastalığı pozitif (%5,16 genel toplum verileriyle karşılaştırıldığında p-değeri: 0.0001), 246 hasta Helikobakter Pylori enfeksiyonu pozitif olarak (%14,12, genel toplum verileriyle karşılaştırıldığında p-değeri: <0.0001) kabul edilmiştir. Her iki hasta grubu araştırmamız için anlamlı olarak bulunmuştur. Hashimoto Tiroiditi hastalarında Çölyak Hastalığı olup olmaması ve Helikobakter pylori enfeksiyonu olup olmaması değişkenleri Point Biserial Korelasyon testi ile değerlendirilmiştir ve iki değişken arasında anlamlı (p-değeri: <0.05) zayıf ters bir ilişki bulunmuştur. Tartışma ve Sonuç: Araştırmamızda 1741 adet Hashimoto Tiroiditi tanılı hasta değerlendirilmiştir. 249 tanesi erkek (%14,3), 1492 tanesi kadın (%85,7) cinsiyettedir. Araştırmamız kapsamında kadın-erkek oranı 6:1 olarak görülmüştür. Literatürle (5-20:1) uyumlu olarak değerlendirildi. 1741 hastanın 90'ı Çölyak Hastalığı (%5,2) pozitif olarak değerlendirilmiştir, 16'sı erkek (%17,7), 74'ü kadın (%82,3) olarak görülmüştür. Kadın-erkek oranı 5:1 olarak görülmüştür. Literatürden (1.85:1) farklı olması nedeni çalışılan grubun Hashimoto Tiroiditli hastalar olmasından kaynaklı olduğu değerlendirildi. Ayrıca literatüre (%1,6-%3,4) göre daha yüksek bulunmuştur, bunun sebebinin diğer çalışmalara göre daha fazla antikor testi ile taranmış olması olduğunu düşünmekteyiz. 90 adet Çölyak Hastasında 3 adet Helikobakter Pylori enfeksiyonu pozitif (%3,33) olarak saptanmıştır. Bu durum literatürle (%4,4) uyumlu olarak bulunmuştur. 1741 hasta içinde 246 tanesinde Helikobakter Pylori enfeksiyonu (%14,12) pozitif olarak değerlendirilmiştir, 33'ü erkek (%13,41), 213'ü kadın (%86,59) olarak görülmüştür. Kadın-erkek oranı 6,5:1 olarak görülmüştür. Literatürden (1:1) farklı olması nedeni çalışılan grubun Hashimoto Tiroiditli hastalar olmasından kaynaklı olduğu değerlendirildi. Araştırmamızda Çölyak Hastalığı ve Helikobakter Pylori enfeksiyonu korelasyonu analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda zayıf ters bir ilişki bulunmuştur. Araştırmamız literatürle uyumlu olarak değerlendirildi. Hashimoto Tiroiditi ile Çölyak Hastalığı arasındaki ilişki, Hashimoto Tiroiditi ile Helikobakter Pylori enfeksiyonu arasındaki ilişki ve Çölyak Hastalığı ile Helikobakter Pylori enfeksiyonu arasındaki ilişkiyi açıklayacak prospektif ve daha büyük çalışmalara gerek olduğunu düşünmekteyiz.