Primer Sjögren Sendromlu hastalarda huzursuz bacak sendromu sıklığı, hastalık aktivitesi, uyku bozukluğu, depresyon ve anksiyete ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDE SEMERCİOĞLU
Danışman: Sevinç CAN SANDIKÇI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada primer Sjögren sendromu (pSS) hastalarında huzursuz bacak sendromu (HBS) sıklığının değerlendirilmesi ve HBS'nin hastalık aktivitesi, uyku bozukluğu, yorgunluk, anksiyete ve depresyon ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Etlik Şehir Hastanesi Romatoloji Polikliniğinde takip edilen 45 pSS hastası ile 42 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara HBS değerlendirmesi için Uluslararası Huzursuz Bacak Sendromu Çalışma Grubu Şiddet Skalası (IRLSRS); hastalık aktivitesi için ESSDAI ve ESSPRI; uyku kalitesi ve uykusuzluk şiddeti için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (ISI); yorgunluk için Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (FSS); psikolojik değerlendirme için Beck Anksiyete (BAI) ve Beck Depresyon (BDI) ölçekleri uygulanmıştır. Bulgular: pSS grubunda HBS skorları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur [14 (1,5–20,5) vs. 1 (0–15,5); p=0,002]. HBS şiddeti >10 olan hasta oranı pSS grubunda kontrol grubuna kıyasla daha yüksektir (p=0,013). Uyku kalitesi (PUKİ) ve uykusuzluk şiddeti (ISI) pSS hastalarında daha kötü seyretmiş, kategorik değerlendirmede orta–şiddetli uykusuzluk yalnızca pSS grubunda saptanmıştır (p=0,034). Anksiyete (BAI), depresyon (BDI) ve yorgunluk (FSS) skorları pSS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0,031; p=0,041; p=0,002). HBS skorları ESSPRI, PUKİ, ISI, FSS, BAI ve BDI ile anlamlı pozitif korelasyon gösterirken, ESSDAI ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. ESSPRI ≥5 olan hastalarda HBS, uyku bozukluğu, uykusuzluk şiddeti ve anksiyete skorları belirgin olarak daha yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli regresyon analizinde ISI, BAI ve BDI skorları HBS için bağımsız prediktörler olarak belirlenmiştir. Sonuç: Primer Sjögren sendromunda huzursuz bacak sendromu sıklığı artmıştır ve HBS, özellikle artmış semptom yükü, uyku bozukluğu ve psikolojik belirtilerle yakından ilişkilidir. pSS hastalarının değerlendirilmesinde HBS ve eşlik eden uyku ve psikolojik sorunların birlikte ele alınması, hastaların yaşam kalitesinin artırılması açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Primer Sjögren Sendromu, Huzursuz Bacak Sendromu, Uyku bozukluğu, Yorgunluk, Anksiyete, Depresyon