Topuk derisi mekanoreseptörlerinin plantar fleksör kasılma kuvveti üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERK KUTSAL

Danışman: İlhan KARACAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, topuk derisi mekanoreseptörlerinin plantar fleksör kasılma kuvveti üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel araştırma düzeninde yapılan bu çalışmaya özellikle alt ekstremitede ortopedik ve daha önce geçirilmiş hastalığa bağlı rezidüel nöromusküloskeletal sorun hikayesi olmayan 29 sağlıklı erkek gönüllü dahil edildi. Katılımcıların plantar fleksör kas kuvveti bilgisayar tabanlı bir kuvvet sensörü ile değerlendirildi. İzometrik kas kuvveti ölçümü için deneklerden 10 saniye süre ile maksimal plantar fleksiyon yapması istendi. Ardından %15 maksimal kasılma düzeyinde, topuk cildi mekanoreseptörleri 1 milisaniye puls süreli kare dalga elektrik akımı ile duyusal eşiğin üç katı şiddetinde uyarıldı. 5'li uyarı paketleri 4-6 saniye ara ile 10 kez uygulandı ve ölçümler 10 set halinde tekrarlandı. Bulgular: Katılımcıların %55.2'sinde (n=16) refleks plantar fleksiyon yanıtı kaydedilirken, 13 olguda yanıt elde edilemedi. Tek değişkenli analizde refleks kasılma kuvveti ile duyusal uyarım eşiği arasında anlamlı bir negatif korelasyon saptandı; uyarım eşiği arttıkça refleks kasılma kuvveti azalmaktaydı. Buna karşılık, refleks kasılma kuvveti ile submaksimal kasılma kuvveti arasında çok güçlü bir pozitif korelasyon bulundu. Çoklu doğrusal regresyon analizinde, duyusal uyarım eşiğinin bağımsız bir prediktör olmadığı, refleks kasılma kuvvetindeki varyansın %99.7'sinin (R² = 0.997) submaksimal kasılma kuvveti tarafından açıklandığı görüldü (F = 5076; p < 0.001, Durbin–Watson = 1.1). Sonuç: Çalışmamızın bulguları, topuk derisi mekanoreseptörlerinin plantar fleksör kasılma kuvveti üzerinde anlamlı bir modülatör (fasilitör) etkiye sahip olduğunu ve bu etkinin büyüklüğünü belirleyen birincil faktörün motor nöron havuzunun o anki eksitabilite durumu olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Cilt mekanoreseptörü, Ruffini cisimciği, Pacini cisimciği, Kasılma kuvveti