Besin tüketim kaydı alımında mobil uygulamaların değerlendirilmesi ve yapay zeka destekli diyet mobil uygulama tasarımı: Diyetcell
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KOZAN
Danışman: Muhammed Fevzi ESEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin besin tüketimlerini dijital ortamda izleyebilecekleri, diyetisyen rehberliği ve yapay zekâ desteğiyle kişiselleştirilmiş beslenme önerileri sunan Diyetcell adlı mobil sağlık uygulamasının kavramsal tasarımını ortaya koymaktır. Bu kapsamda mevcut mobil diyet uygulamaları değerlendirilmiş, eksiklikleri belirlenmiş ve bu gereksinimlere yanıt verebilecek bütüncül bir sistem önerilmiştir. Ayrıca mevcut prototipe ait kullanılabilirlik verileri ikincil analiz yöntemiyle incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Diyetcell uygulamasının 2020 yılında geliştirilen prototipine ait kullanılabilirlik verileri bir üniversitenin kurum içi test raporundan elde edilmiştir. Prototip, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) 9241-11 standardında tanımlanan etkililik, verimlilik ve memnuniyet boyutları kapsamında görev tamamlama süreleri, kullanıcı geri bildirimleri ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SUS) puanları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu verilerin ikincil analizi yapılarak yorumlanmıştır. Ayrıca, 2026 sürümü için OpenAI'nin Beşinci Nesil Üretken Dil Modeli (GPT-5.5) temel alınarak, yapılandırılmış istem mühendisliği yaklaşımıyla yapay zekâ destekli bir sohbet robotu entegrasyon modeli kavramsal olarak geliştirilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre Diyetcell prototipinin SUS puanı 90 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, uygulamanın yüksek düzeyde kullanılabilir olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte kullanıcıların bir kısmının teknik yönlendirmeye ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Bu durum, yapay zekâ destekli sohbet robotu entegrasyonunun kullanıcı deneyimini geliştirebileceğini düşündürmektedir. Sonuç: Diyetcell prototipi yüksek kullanılabilirlik göstermiş, ancak kullanıcıların teknik desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda önerilen yapay zekâ destekli sohbet robotu entegrasyonu, kullanıcı deneyimini iyileştirme ve bireyselleştirilmiş beslenme planlarını destekleme potansiyeline sahiptir. Diyetcell modeli, bireysel gereksinimlere uyarlanabilen yapısı ve uzman desteğiyle entegrasyonu sayesinde dijital beslenme danışmanlığı alanında yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. Bununla birlikte sistemin gerçek kullanım koşullarındaki etkinliğinin ve kullanıcı çıktıları üzerindeki etkilerinin ileri çalışmalarla değerlendirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Besin Tüketim Kaydı, Dijital Sağlık, Kullanılabilirlik, Mobil Sağlık Uygulaması, Sohbet Robotu, Yapay Zekâ