Meningiomlarda kök hücre belirteçlerinin (CD133, CD44, OCT4) klinik ve histopatolojik parametrelerle ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA MAZMANOĞLU

Danışman: Nagehan ÖZDEMİR BARIŞIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kanser kök hücreleri birçok kanserin öncüsü olduğu düşünülen ve kemoterapi direnci, rekürrens, metastaz gibi kötü prognoz kriterleriyle ilişkilendirilen hücrelerdir. Birçok kanser tipine spesifik kök hücre belirteçleri bulunmakla birlikte sık nükslerle seyreden meningiomlarda bu belirteçlerin ekspresyonu ile ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada amacımız; kök hücre belirteçlerinden CD133, CD44 ve OCT4'ün meningiomlardaki ekspresyonunu inceleyip bu ekspresyonun tümörün derecesi, Ki67 proliferatif indeksi ve hastaların klinik özellikleri ile ilişkisini araştırarak bu belirteçlerin meningiomlarda prognostik bir önemi olup olamayacağına katkıda bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Patoloji Bölümü arşivinden 198 meningiom vakası değerlendirmeye alınmış, tüm vakalara immünohistokimyasal olarak CD133, CD44 ve OCT4 boyaları uygulanmış, ekspresyon yaygınlığı ve yoğunluğu değerlendirilmiştir. Ayrıca olguların yaş, cinsiyet, tümör lokalizasyon bilgileri ile tümörlerin histolojik derecesi ve Ki67 proliferasyon indeksleri kaydedilmiş ve bu parametrelerin her bir belirteç ile ilişkisi ayrı ayrı araştırılmıştır. Bulgular: Olguların %88,4'ü CD44 ile, %90,4'ü OCT4 ile, %6,6'sı CD133 ile ekspresyon göstermiştir. CD44'ün tümör hücrelerindeki boyanma yaygınlığının %75'in üzerinde olduğu olgularda supratentorial lokalizasyonun baskınlığı; %0-5 olduğu olgularda ise supratentorial yerleşimin az görüldüğü saptanmıştır (p<0,01). CD44'ün tümör hücrelerindeki boyanma yaygınlığı %0-5 olan grupta Ki67 proliferasyon indeksleri %25-75 ve %75'in üzerinde olan gruplara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır ( sırasıyla; p=0,025, p=0,046; p<0,05). OCT4'ün tümör hücrelerindeki boyanma yoğunluğu ile yaş dağılımı arasında anlamlı farklılığın mevcut olduğu, yaş arttıkça boyanma yoğunluğunun azaldığı saptanmıştır (p=0,043; p<0,05). OCT4'ün tümör hücrelerinde boyanma yoğunluğunun orta şiddette olduğu grupta erkek cinsiyet baskınlığı saptanmıştır (p<0,05). Sonuçlar: Meningiomlardaki CD44 ekspresyonu ve Ki67 proliferasyon indeksleri arasında saptanan anlamlı ilişki ile CD44'ün agresiflik belirteci olarak kullanımında iyi bir aday olabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca OCT4 ile orta şiddette ekspresyon gösteren grupta erkek cinsiyet baskınlığının olması, meningiomlarda kötü prognostik faktörlerden biri olan erkek cinsiyetin bu belirteç ile ilişkisinin anlamlı olabileceğini göstermiştir. CD44 ve OCT4'ün olguların büyük çoğunluğunda eksprese edilmesi ile bu belirteçlerin meningiomlarda kullanılabilecek prognostik kök hücre belirteçleri olabileceği düşünülmüştür.