Delta Nötrofil Indeksinin (DNI) ektopik gebelik ön tanısındaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA NUR KARADAĞ
Danışman: Dilay GÖK KORUCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Normal intrauterin gebelik veya ektopik gebelik (EG) arasındaki ayrımı yapmak erken gebelikte önemli bir klinik zorluktur. Günümüzde seri β-insan koryonik gonadotropini (β-hCG) ve progesteron, ultrasonun yetersiz kaldığı durumlarda gebelik prognozunu değerlendirmek için en yaygın kullanılan plazma biyobelirteçleridir. Bununla birlikte, hiçbir biyobelirteç EG'yi yeterli ve tekrarlanabilir doğrulukla tahmin edemez. Ektopik gebeliğin, gebelikle ilişkili ölümlerin %4'ünden sorumlu olması ve özellikle 1.trimesterde maternal mortalitenin en önemli sebeplerinden biri olduğu göz önünde bulundurularak erken dönem teşhisi son derece önemlidir. Bu nedenle, EG'yi doğru bir şekilde teşhis edebilecek yeni plazma biyobelirteçlerinin tanımlanması, büyük klinik değere sahip olacaktır. Özellikle son yıllarda inflamatuar belirteçlerin ektopik gebelik ön tanısındaki yeri pek çok araştırmacı tarafından ele alınmıştır. Çalışmamızda ektopik gebeliğin inflamatuar bir süreç olması nedeniyle başta DNI olmak üzere hematolojik inflamatuar belirteçlerin erken dönem ektopik gebelik ön tanısında yol gösterici olup olmadığını tespit etmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmamızda 2019-2023 yılları arasında Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran ektopik gebelik tanısı konulan hastalar ile sağlıklı gebeler çalışmaya dahil edildi. Ektopik grubu çalışma grubu olarak belirlenirken 6-8 haftalık sağlıklı gebeler kontrol grubu olarak belirlendi. Her iki grubun yaş, gravida, parite, vücut kitle indeksi (VKİ) ve başvuru anında bakılan hemogramdan elde edilen veriler ışığında başta delta nötrofil indeksi (DNI) olmak üzere, beyaz küre (WBC), hemoglobin( HB), platelet (PLT), nötrofil, eozinofil, bazofil, monosit sayıları, nötrofil lenfosit oranı (NLR), platelet lenfosit oranı (PLR), eosinofil monosit oranı (EMR), monosit lenfosit oranı (MLR), sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIRI), Sistemik immun inflamasyon indeksi (SII) , türetilmiş nötrofil lenfosit oranı (dNLR), nötrofil (lenfosit çarpı platelet ) oranı (NLPR), pan immun-inflamasyon değeri (PIV) oranlarını değerlendirdik. Verilerin istatistiksel analizi ise IBM SPSS 27 paket programı kullanılarak yapıldı. P <0.05 olması anlamlı olarak kabul edildi. Araştırmada yer alacak katılımcı sayısı hesaplanırken G*Power 3.1.9 programı kullanılmıştır. Hesaplama yapılırken testin türüne göre belirtilen parametreler için hata payı 0.05, güç değeri 0.95 ve etki büyüklüğü Deveci'nin (2017) çalışması baz alınarak 0,51 olarak alınmıştır. Hesaplama sonucunda minimum katılımcı sayısı 202 olarak bulunmuştur. Etki Büyüklüğü için Kaynak: Deveci, M. (2017). Tam kan sayımı parametrelerinin tubal ektopik gebelikte tanısal parametre olarak kullanılması [Uzmanlık tezi]. Sağlık Bilimleri Üniversitesi. BULGULAR Toplam 120 ektopik gebelik tanısı alan hasta ile 102 adet 6-8 haftalık sağlıklı gebeliği olan hastaların verileri karşılaştırılmıştır. Çalışmada ektopik gebelik grubunda yaş, geçirilmiş ektopik gebelik öyküsü, gebelik ve doğum sayısının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ektopik gebeliği bulunan grup ile sağlıklı gebeliği bulunan grup kıyaslandığında DNI (%) değerleri arasında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (gebe grubu (n:102) 0.34±0.17, ektopik gebe grubu (n:120) 0.32±0.14) (p:0.433). Bununla birlikte bakılan diğer parametreler incelendiğinde; WBC, PLT, lenfosit ve bazofil değerleri ektopik gebelik grubunda sağlıklı gebelere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p:0.007, p:0.001, p<0,001, p:0.005). HB değerleri ise ektopik gebelik grubunda sağlıklı gebelere göre anlamlı derecede düşük saptanmıştır (p<0.001). (WBC cut-off değeri: 7,57, HB cut-off değeri: 12,45, PLT cut-off değeri: 248,500, Bazofil cut-off değeri: 0,015, Lenfosit cut-off değeri 1,82) (Bu değerlerin sensitivite ve spesifiteleri incelendiğinde WBC için %65 / %35,3, HB için %52,5 / %19,6, PLT için %70 / %51, bazofil için %78,2 / %51, Lenfosit için %67,5 / %43,1) SONUÇ Çalışmamızda DNI değeri ile ektopik gebelik arasında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Hastaların yaş, gebelik ve doğum sayıları, ektopik gebelik öyküsü karşılaştırıldığında ektopik gebelik grubunda daha yüksek tespit edilmiştir. Geçirilmiş ektopik gebelik öyküsü ve artan yaş ektopik gebelik risk faktörleri arasında sayılmaktadır. Bununla birlikte inflamatuar reaksiyonlarda rol oynadığı bilinen WBC, PLT, lenfosit ve bazofil değerlerindeki yükseklik ve HB değerindeki düşüklük inflamasyonun ektopik gebelik sürecinin bir parçası olduğuna dair hipotezleri destekler niteliktedir. Ektopik gebelik grubunda, DNI açısından anlamlı fark olmasa da diğer hematolojik inflamatuar belirteçlerin (HB, WBC, PLT, lenfosit, bazofil) ektopik gebelikleri sağlıklı gebeliklerden ayırabilen ekonomik, erken dönemde anlamlı sonuçlar veren tanı yöntemi olarak kullanılabileceği kanaatine vardık. ANAHTAR KELİMELER: Ektopik gebelik, DNI, inflamasyon