Prematüre retinopatili olguların insidans, riskfaktörleri ve hastalık şiddeti açısından incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATIMA ZEHRA ARSLAN
Danışman: Ayşen Sumru KAVURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Prematüre Retinopatisi (PR), gelişimini tamamlamamış retinanın anormal vaskülarizasyonu ile karakterize bir hastalık olup prematüre bebeklerde görme kusurları ve körlüğe, ileri dönemde de nörolojik ve bilişsel fonksiyonların gelişiminde sorunlara yol açabilen önemli bir hastalıktır. Amaç: Bu çalışmada, kliniğimizde izlenen prematüre bebeklerde PR insidansını, PR ile ilişkili risk faktörlerini ve bu faktörlerin hastalığın şiddeti üzerindeki etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif kohort çalışma kapsamında, 01.04.2023–01.04.2024 tarihleri arasında doğan, gebelik yaşı <34 hafta, doğum ağırlığı ≤1700 g olan veya takip eden klinisyen tarafından PR taraması endikasyonu görülen ve verilerine eksiksiz şekilde ulaşılabilen 500 prematüre bebek incelendi. Hastaların demografik verileri, neonatal komplikasyonlar, solunum desteği süreleri ve PR evreleri kaydedildi. PR sınıflandırması ICROP-3 kriterlerine göre yapıldı. Veriler tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Toplam 500 bebeğin %28,4'ünde herhangi bir evre PR, %5,6'sında tedavi gerektiren ciddi PR saptandı. PR insidansı gebelik yaşı <28 hafta (%64,3) ve doğum ağırlığı <1000 g (%68,4) olan bebeklerde daha yüksek oranda saptandı. Çok değişkenli analizde, düşük doğum ağırlığı (OR: 0,994; %95 GA: 0,990–0,998), bronkopulmoner displazi (BPD) (OR: 13,001; %95 GA: 1,288–131,274), annede koryoamniyonit olması (OR: 28,503; %95 GA: 1,103–736,649) ve doğum ağırlığını geç yakalama (OR: 1,232; %95 GA: 1,092–1,390) ciddi PR için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Tedavi gerektiren 28 hastanın %74,1'ine lazer fotokoagülasyon, %28,6'sına anti-VEGF tedavisi uygulandı. Sonuç: Prematüre retinopatisi, özellikle düşük doğum ağırlığı ve erken gebelik haftası ile ilişkili multifaktöriyel bir hastalıktır. Prematüre bebeklerin izleminde oksijen tedavisinde oksijen titrasyonu, beslenme durumları, bronkopulmoner displazi ve koryoamniyonit gibi değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınması, PR insidansını azaltmada kritik rol oynar. Tarama protokollerinin standardizasyonu ve yenidoğan bakım kalitesinin artırılması, morbiditeyi önlemede önemli adımlardır. Anahtar Kelimeler: Prematüre retinopatisi, risk faktörleri, doğum ağırlığı, gestasyonel yaş, BPD, koryoamniyonit