Toplum kökenli pnömoni ile yatan hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA SENA BİNGÖL
Danışman: Sibel YURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada; toplum kökenli pnömoni (TKP) ile yatan hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem Bu çalışma; tek merkezli, retrospektif, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlandı. 01.01.2021-25.07.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde yatan hastalardan pnömoni tanısı olan ve çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan hastaların verileri ile gerçekleştirildi. Hastaların pnömoni tanısı iki göğüs hastalıkları uzmanı tarafından doğrulandı. Verilerin elde edilmesinde Olgu Rapor Formu kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 369 hastanın %64,8'i (n=239) erkek olup yaş ortalaması 64,96±17,4 yıl (min:18-max:103) idi. %15,6'sı sigara kullanmakta, %77,7'sinin komorbiditesi bulunmakta idi. Hastaların %32,5'i yoğun bakıma transfer edilmiş, %21,3'ünde entübasyon gerekmiştir. Hastane sürecinde mortalite oranı %16,8 olarak bulunmuştur. İkili lojistik regresyon modelinde mortaliteyi açıklama gücü olarak, entübasyon en yüksek (R² = 0.895), YBÜ transferi ise oldukça yüksek (R² = 0.557) açıklama gücüne sahipken; hastanede yatış süresi (R² = 0.138), LDH (R² = 0.134) daha orta düzeyde açıklayıcılığa sahiptir; balgam kültürü pozitifliği (R² = 0.062), KOAH (R² = 0.048), üre (R² = 0.042), yaş (R² = 0.036), laktat (R² = 0.036), akciğer kanseri/metastaz (R² = 0.034) ve diğer maligniteler (R² = 0.033) nispeten düşük açıklayıcı güce sahiptir, son olarak AST (R² = 0.023) ise en az açıklama gücüne sahip değişkenlerdir. Sonuç: Toplum kökenli pnömoni ile yatan hastalarda mortalite oranı hala yüksektir. Bulgular, risk altındaki hasta gruplarının erken dönemde belirlenerek yönetim stratejilerinin buna uygun şekilde planlanmasının önemini vurgulamaktadır. Hastaların demografik ve klinik özelliklerine göre risk analizi yapılarak yüksek risk taşıyan bireyler için özel bakım protokolleri geliştirilmelidir. Yoğun bakım gereksinimi olan hastalarda erken müdahale stratejileri uygulanmalı ve entübasyon kararlarında daha dikkatli olunmalıdır. KOAH, akciğer kanseri ve diğer maligniteler gibi komorbiditelerin tedavi ve yönetimi optimize edilerek mortalite oranlarının düşürülmesi hedeflenmelidir. Sağlık çalışanlarına yönelik eğitim programları düzenlenerek mortaliteyi etkileyen faktörler konusunda farkındalık artırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: toplum kökenli pnömoni, mortalite, komorbidite