Gebelerde sosyal medya kullanımının beden imajı üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EBELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERCAN ÖZER
Danışman: Meltem UĞURLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma gebelerde sosyal medya kullanımının beden imajı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı olarak tasarlanan bu çalışma Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Kadın Doğum Hastanesi gebe polikliniklerinde Kasım 2023- Temmuz 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 239 gebe oluşturmuştur. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu (SMBÖ-YF)" ve "Gebe Beden İmajı Ölçeği (GBİÖ)" ile toplanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda gebeler tarafından en çok tercih edilen sosyal medya platformlarının sırasıyla; Instagram (%79,1) Facebook (%61,9), X (Twitter) (%59,4) ve YouTube (%34,3) olduğu belirlenmiştir. Gebelerin sosyal medya bağımlılık düzeyleri incelendiğinde; %28.5'inin yüksek bağımlı ve %54'ünün orta bağımlı olduğu belirlenmiştir. Gebelerin GBİÖ puan ortalaması 90,47±19,44 ve SMBÖ puan ortalaması 52,34±13,62'dir. Gebelerin sosyal medya bağımlılık düzeylerine göre GBİÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (p=0,001) belirlenmiştir. Yüksek ve orta düzeyde sosyal medya bağımlılığı olan gebelerin beden imajının, sosyal medya bağımlılığı olmayan ve bağımlılığı düşük olan gebelere göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Gebeliği planlı olan gebelerin GBİÖ toplam puanı gebeliği planlı olmayanlardan anlamlı olarak daha yüksektir (p=0.047). Regresyon modelinde gebeliğin planlı olma durumu ve sosyal medyayı vakit geçirmek için kullanma durumunun GBİÖ puan ortalaması üzerinde anlamlı etkisi olduğu (p<0.001) belirlenmiştir. Sonuç: Sonuçlar gebelerin sosyal medya bağımlılık düzeyi ve beden imajının orta düzeyde olduğunu, sosyal medya bağımlılık düzeyi arttıkça beden imajının olumsuz yönde etkilendiği belirlenmiştir. Ebeler, gebelerin beden imajının olumlu yönde desteklenmesi, sosyal medya kullanım alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve sosyal medyanın bilinçli kullanımı konusunda eğitim ve danışmanlık sağlanmasında önemli bir role sahiptir. Anahtar Kelimeler: Gebelik, Sosyal Medya, Beden İmajı, Ebelik