Kronik bel ağrısı olan hastalarda farklı frekanslardaki repetetif transkraniyal manyetik stimülasyonun etkinliğinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GAZİLER FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRİYE FULYA ŞAHAN
Danışman: Ayça URAN ŞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik Bel Ağrısı Olan Hastalarda Farklı Frekanslardaki Repetetif Transkraniyal Manyetik Stimülasyonun Etkinliğinin Karşılaştırılması Amaç: Lomber spinal stenoza bağlı kronik bel ağrısı olan hastalarda, farklı frekanslardaki repetetif transkraniyal manyetik stimülasyon (rTMS) uygulamalarının ağrı, ağrı eşiği, fonksiyonellik, duygu durum ve uyku kalitesi üzerine etkinliği ile yüksek ve düşük frekans rTMS'nin birbirine ve sham rTMS'ye üstünlüğünü araştırmaktır. Gereç-Yöntem: Çalışmamız prospektif, plasebo kontrollü gözlemsel bir çalışma olarak planlandı. Üç aydan uzun süredir medikal tedaviye dirençli kronik bel ağrısı şikâyeti ile hastaneye başvuran ve değerlendirmede lomber santral spinal stenoz saptanan 30-60 yaş aralığındaki 30 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar sırasıyla aktif-yüksek frekans rTMS, aktif-düşük frekans rTMS ve plasebo-sham rTMS grubuna dahil edildi. Tüm gruplara 15 seans fizik tedavi programına ek olarak günde 1, haftada 5 seans olmak üzere 2 haftada toplam 10 seans olacak şekilde tedavi planlandı ve primer motor korteks bölgesi hedeflenerek yüksek frekans (20 Hz), düşük frekans (1 Hz) ve sham rTMS uygulamaları yapıldı. Hastalar tedavi öncesi, tedavi bitimi (3.hafta), tedavi bitimi sonrası 1. ay ve tedavi bitimi sonrası 3. ay olmak üzere 4 kez değerlendirildi. Araştırmamızda sonuç ölçütü olarak Vizüel Analog Skala (VAS), EMG ile ağrı eşiği ölçümü, Oswestry Bel Ağrısı Engellilik Skoru (ODI), Quebec Bel Ağrısı Engellilik Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Beck Depresyon Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Her üç grupta, VAS ve Oswestry bel ağrısı engellilik skoru ile değerlendirilen fonksiyonellikte istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı (p<0.05). Quebec bel ağrısı engellilik ölçeği ile değerlendirilen fonksiyonellikte düşük frekans ve sham rTMS gruplarında istatistiksel olarak anlamlı düzelme gözlendi (p<0.05). Ağrı eşiği ölçümlerinde tedavi öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Pittsburgh uyku kalite indeksi değerlerinde üç grupta da istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmezken, Beck depresyon ölçeği değerlerinde sham rTMS grubunda istatistiksel açıdan anlamlı düzelme saptandı. Tüm sonuç ölçütleri değerlendirildiğinde, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen verilerde, fizik tedavi uygulamaları ile kombine edilmiş hem aktif hem de sham rTMS uygulamalarının lomber spinal stenoz tanılı hastalarda ağrı seviyesinde istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde iyileşme sağladığı gözlenmiş olmakla birlikte fonksiyonel düzeydeki iyileşmenin düşük frekanslı aktif rTMS uygulaması yapılan grupta istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha uzun sürdüğü gözlenmiştir. Bu kapsamda rTMS uygulamasına ilişkin daha kapsamlı ve ileri düzey çalışmaların yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Kronik Bel Ağrısı, Lomber Spinal Stenoz, Repetetif Transkraniyal Manyetik Stimülasyon, rTMS