30-65 yaş arası kadınlara uygulanan hemşire navigasyon programının serviks kanser tarama davranışlarına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TÜRKAN ÖZDAŞ

Danışman: Elif DÖNMEZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Amaç: Araştırmanın amacı, 30-65 yaş arasındaki kadınlara uygulanan hemşire navigasyon programının serviks kanser tarama davranışlarına etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Ön test-son test kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlü randomize kontrollü deneysel çalışmanın örneklemini 30-65 yaş arası 80 birey oluşturdu. Deney grubuna Transteoretik Model temel alınarak geliştirilmiş hemşire navigasyon programı uygulandıktan sonra 3. ve 6. ayda deney ve kontrol grubu sonuç değişkenleri yönünden karşılaştırıldı. Veriler 'Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği' kullanılarak toplandı. Bulgular: Hemşire navigasyon programı uygulanan grupta 3. ay ve 6.ay izlemlerde serviks kanser tarama oranları (%62,5 ve %82,5) kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği 'nin alt boyutları olan yarar ve motivasyon, önemseme/ciddiyet, duyarlılık ve sağlık motivasyonu toplam puan ortalamaları hemşire navigasyon programı sonrası deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek (p<0,05), engeller alt boyutu toplam puan ortalamaları ise anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, hemşire navigasyon programının serviks kanser tarama davranışlarında ve serviks kanser tarama davranışı ile ilgili sağlık inançlarında önemli etkisi olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşire Navigasyon Programı, Sağlık İnançları, Serviks Kanseri, Tarama Davranışları, Transteoretik Model