Deneysel sepsis modeli oluşturulan yavru ratlarda, kuarsetin ve askorbik asit kullanımının enflamatuar sitokinler ve antioksidan belirteçler üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE UFUK BOZKURT
Danışman: Meltem EROL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis, mikrobiyal bir hasara yanıt olarak oluşan, vücudun yarattığı şiddetli enfeksiyon ile ilişkili oksidatif stres ve enflamasyonun birlikte karakterize olduğu kompleks bir klinik tablodur. Gram negatif bakterilerin hücre zarı bileşeni olan lipopolisakkaritler (LPS), endotoksin özelliği ile sepsiste önemli bir patojenik faktördür. Deney hayvanlarında sepsis modeli için LPS enjeksiyonuyla, sepsisin klinik özelliklerini taklit eden sistemik inflamasyon indüklenir. Sepsiste mortaliteyi azaltacak antioksidan ve antieflamatuar mekanizma üzerine arttırıcı etkisi olan tedavilerin arayışı hala sürmektedir. Son yıllarda yaygın kullanılan askorbik asitin immün sistem üzerine olumlu etkisi, inflamatuar sitokinlerin üretimini azalttığı ve antioksidan etkisi bilinmektedir. Ancak günümüzde literatürde bitkisel bir flavinoid olan kuarsetinin sepsis üzerine antienflamatuar ve antioksidan etkisini araştıran çok az çalışma vardır. Çalışmamızda amacımız yavru ratlarda oluşturulan sepsis modeli üzerinden, kuarsetinin ve askorbik asitin antienflamatuvar ve antioksidan etkinliğini saptamak, serum enflamatuar sitokinleri olan interlökin-1beta (IL-1beta), interlökin-6(IL-6), Tümör nekrozis faktör-alfa (TNF-alfa), C-reaktif protein (CRP) ve serum antioksidan belirteçleri olan katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon s transferaz (GST) üzerindeki etkilerini incelemektir. Materyal ve metod: Yirmibir günlük, emzirme dönemini yeni bitirmiş 28 yavru rat, dört eşit gruba ayrıldı; 1.grup kontrol grubu, 7 gün boyunca bu grupta herhangi bir ilaç takviyesi almayıp,1ml gavaj yolu ile serum fizyolojik verildi, bu grupta sepsis modeli oluşturulmadı. 2.grup 7 gün boyunca herhangi bir ilaç takviyesi almayıp,1ml gavaj yolu ile serum fizyolojik verildi, 8.gün intraperitonal bakteri LPS (30 mg/kg) enjeksiyonu ile sepsis modeli oluşturuldu. 3.grup 7 gün boyunca gavaj yolu ile kuarsetin (25 mg/kg) takviyesi verilip, 8.gün intraperitonal bakteri LPS (30mg/kg/bw) enjeksiyonu ile sepsis modeli oluşturuldu. 4.grup 7 gün boyunca gavaj yolu ile askorbik asit (200 mg/gün) takviyesi verilip, 8.gün intraperitonal bakteri LPS (30mg/kg/bw) enjeksiyonu ile sepsis modeli oluşturuldu. Kontrol grubu ve LPS ile sepsis modeli oluşturulan diğer 3 gruptan, 24 saat sonra serum da enflamatuar sitokinlerin düzeyleri (IL-1beta, IL-6, TNF-alfa, CRP) ve antioksidan düzeyleri (CAT, GPx, SOD, GST) çalışılmak üzere intrakardiak olarak 5 er cc kan örnekleri alındı,ve sonuçları istatiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışma 11/04/22 – 20/04/22 tarihleri arasında 7'si (%25) Kontrol, 7'si (%25) Sepsis, 7'si (%25) Sepsis+Kuarsetin ve 7'si (%25) Sepsis+Askorbik Asit olmak üzere 4 grup altında 28 toplam hayvan ile yapılmıştır. Kontrol grubunun CRP değerleri, sepsis ve sepsis + askorbik asit gruplarından anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p 0.05). Sonuç: Çalışmamızda, intaperitoneal LPS uygulanarak sepsis oluşturulmuş ratlarda, kuarsetin ve askorbik asitin biyobelirteçler üzerinde etkileri değerlendirildi. Her iki antioksidan molekülün, güçlü antienflamatuar ve antioksidan etkileri olduğu gözlenmiştir. Septiste en etkin sitokinler olan IL1-beta, IL-6, TNF-alfa ve CRP düzeylerinde, kuarsetin ve askorbik asit verilmiş septik deneklerin serum örneklerinde herhangi bir takviye almamış septik deneklere göre anlamlı derecede düşüş kaydedildi. Her iki molekülün de sepsis ile azalan antioksidan aktiviteyi artırdığı görüldü. Kendi aralarında karşılaştırma yapıldığında ise istatiksel açıdan antienflamatuar özellikleri ve antioksidan etkileri arasında anlamlı bir fark bulunamadı. Anahtar kelimeler: antioksidanlar, askorbik asit, kuarsetin, sepsis, sitokinler, yavru ratlar