Over torsiyon detorsiyonunda selenyum ve çinko kullanımının over rezervi üzerine etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS ÖZTOPRAK

Danışman: Ekrem SAPMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Over torsiyon/detorsiyonunda olan ratlarda selenyum ve çinko kullanımının over rezervine etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 19 haziran 2025 tarihinde Kırşehir Ahi Evran Hayvan Deneyleri Kliniğinde 28 adet gebe olmayan, 12 haftalık Wistar Albino türü yetişkin dişi sıçan kullanılmıştır. Çalışma 4 grup olarak planlanmıştır.1.grup (n:7) sadece batın açılıp kapatılmıştır. 2. grup (n: 7) overler torsiyone (60 dakika)-detorsiyone (60 dakika) edilmiştir. 3. (n:7) ve 4. (n:7) Gruplarda ise 2. gruptan farklı olarak detorsiyondan 15 dakika önce sırasıyla selenyum ve çinko verilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 22.0 kullanılarak yapılmıştır. Tüm grupların karşılaştırılmasında Kruskal Wallis varyans analizi kullanıldı. P<0,05 bulunan değerler için gruplar arası ikili karşılaştırılmalar için, Mann Whitney U test kullanıldı. Önemlilik enflasyonunu önlemek için, Bonferroni düzeltmesi uygulandı. P<0,017 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Over torsiyon-detorsiyon (O/TD) uygulanan grupta tüm folikül tiplerinde anlamlı azalma izlenmiş, bu durum iskemi-reperfüzyonun over rezervi üzerinde belirgin yıkıcı etki oluşturduğunu göstermiştir (p<0.01). Çinko uygulamasıyla kısmi iyileşme sağlanmasına rağmen çoğu parametre açısından istatistiksel anlamlılık elde edilememiştir. Öte yandan, selenyum uygulanan grupta primordial ve sekonder foliküllerde anlamlı artış gözlenmiş, toplam folikül rezervi kontrol düzeyine yaklaşmıştır (p<0.01). Doku hasarını yansıtan iskemi ve atretik folikül skorlarında O/TD grubunda belirgin artışlar saptanmış, selenyum uygulaması bu artışları anlamlı düzeyde azaltmıştır (p<0.05). Sonuç: Antioksidan ajanların O/TD'ye bağlı over hasarını azaltmada potansiyel destekleyici rol oynayabileceğini ve selenyumun bu konuda çinkoya kıyasla daha etkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Çinko, Over Torsiyonu, Rat, Selenyum