Otoimmün büllöz hastalarının hastalık aktivitesinde stres faktörlerinin önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR SİVAZ
Danışman: İlknur ALTUNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Otoimmün büllü hastalıklar(OBH) derideki yapısal proteinlere karşı gelişen yaşamı tehdit edebilen nadir görülen bir hastalık grubudur. Pemfigus ve büllöz pemfigoid iki ana alt grubunu oluşturur. Hastalık grubunun genetik yatkınlığı bulunan kişilerde stres, fiziksel travma, ilaçlar, enfeksiyonlar gibi predispozan faktörlerin etkisi ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. Özellikle stres, depresyon, anksiyete gibi bazı psikojenik faktörlerin diğer otoimmün hastalıklarda da çalışıldığı gibi OBH'nin başlamasında ya da aktivasyonlarında etkili olduğunu gösteren çalışmalar mevcut olsa da yeterli değildir. Bundan yola çıkarak OBH'larda; hastalığın aktivitesi ve yaşam kalitesi, yaşam olayları karşısından stresten, depresyondan ve anksiyeteden ne kadar etkilendikleri ve stresle başa çıkma yöntemlerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 40 OBH tanılı hasta ve 40 kontrol grubu dahil edildi. Örneklemi oluşturan bireyler ile ilgili bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik özellikleri içeren Hasta Başvuru Formu, Otoimmun Büllöz Hastalık Yaşam Kalitesi Anketi(ABQOL), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği(HADS), Yaşam Olayları Listesi, Olayların Etkisi Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu, Stresle Başa Çıkma Ölçeği ve Travmatik Yaşantı Tarama Listesi araştırmacı gözetimi altında araştırmaya katılanlar tarafından dolduruldu. Hastaların hastalık aktivitesi araştırmacı tarafından muayene edilerek literatür doğrultusunda hesaplandı. Bulgular: Hastaların HADS anksiyete puan düzeyleri, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksektir. Grupların depresyon puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Hastalarda posttravmatik stres bozukluğunu değerlendiren olayların etkisi ölçüm puanları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksektir. Stresle başa çıkma skorları hasta grubunda anlamlı olarak daha düşüktür. Yani kontrol grubunun stresle başa çıkma mekanizmaları hasta grubuna göre daha güçlüdür. Hasta ve kontrol grubu açısından yaşam olayları listesinde istatistiksel olarak anlamlı fark gözlemlenmezken travmatik olay yaşamama durumu kontrol grubunda anlamlı olarak yüksektir. Sonuç: OBH'a sahip hastalar topluma göre daha fazla anksiyete şikayetleri, travmatik olay deneyimi ve bu olaylardan daha fazla etkilenme derecesi göstermektedir ayrıca stresle başa çıkma kapasiteleri kontrol grubuna göre düşüktür. Hastalara eşlik edebilecek psikojenik faktörlerin farkında olunmalı ve tedaviyi yönlendirirken bu durumlar dikkate alınmalıdır.