Paratiroid adenomlarında MIBI ve T skorunun prognoz ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL YILMAZ SIRIT
Danışman: Sabri ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Primer hiperparatiroidi (PHPT), paratiroid bezlerinin otonom PTH salınımı ile karakterize bir endokrin bozukluktur. Hastalığın tedavisinde temel yöntem cerrahidir ve günümüzde preoperatif görüntüleme yöntemlerinin rehberliğinde minimal invaziv teknikler öne çıkmaktadır. Ancak preoperatif lokalizasyonun yetersizliği ve multiglandüler hastalıkların atlanması, postoperatif persistansın başlıca nedenlerindendir. Bu bağlamda, paratiroid adenom volümünün ve sintigrafik MIBI skorunun biyokimyasal parametrelerle ilişkisi ve tedavi sonuçlarına etkisi önemli bir araştırma alanıdır. Amaç: Bu çalışmada, primer hiperparatiroidi (PHPT) tanısı alarak cerrahi tedavi uygulanan hastalarda çıkarılan paratiroid adenomlarının hacmi ile preoperatif sintigrafi bulgularından elde edilen MIBI skorları değerlendirilmiş; bu verilerin biyokimyasal parametreler (serum PTH, kalsiyum düzeyi) ve kemik mineral yoğunluğunu yansıtan T skoru ile ilişkisi araştırılmıştır. Ayrıca paratiroid volümünün postoperatif persistans üzerindeki öngörü değeri incelenmiştir. Yöntem: Retrospektif tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, 01.01.2021–01.01.2024 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi'nde primer hiperparatiroidi nedeniyle paratiroidektomi uygulanan 200 hasta değerlendirilmiştir. Hastaların demografik, klinik ve biyokimyasal verileri ile preoperatif görüntüleme bulguları, cerrahi yöntemleri ve patolojik örnek ölçümleri analiz edilmiştir. Paratiroid volümleri elipsoid formül ile hesaplanmış; MIBI skorları, Tc99m-MIBI SPECT/CT görüntülerinden nükleer tıp uzmanı tarafından belirlenmiştir. Persistans ile ilişkili cut-off değeri ROC analizi ile tanımlanmıştır. Bulgular: Çalışma grubunun ortalama yaşı 57,6 yıl olup hastaların %85'i kadındır. Ortalama paratiroid volümü 0,94 cm³ ve ortalama MIBI skoru 17,76 olarak hesaplanmıştır. Paratiroid volümü ile serum PTH ve kalsiyum düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (sırasıyla p<0,001 ve p=0,003). Persistans gelişen hasta grubunda paratiroid volüm değerleri anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0,001). ROC analizine göre, paratiroid volümünün persistansla ilişkili cut-off değeri ≤0,575 cm³ olarak saptanmış olup bu değerin altında kalan hastalarda persistans gelişme olasılığı 14,78 kat artmıştır (p<0,001). Sonuç: Paratiroid adenom volümünün düşük olması postoperatif persistans açısından anlamlı bir risk faktörüdür. Preoperatif görüntüleme ile volümün küçük olduğunun tahmin edilmesi halinde, daha ileri lokalizasyon yöntemlerine başvurulması ve multiglandüler hastalık olasılığı açısından dikkatli olunması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Primer Hiperparatiroidi, Paratiroid Adenom, Paratiroid Volümü, MIBI Skoru, Persistans