Hipertansif akut kalp yetmezliği olan geriatrik hastalarda Urapidil ve Nitrogliserin'in etkinlik ve güvenirliliğinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN KÜÇÜKALA
Danışman: Özgür SÖĞÜT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut kalp yetmezliği tedavisinde, hastalarda konjesyonun hızlı bir şekilde giderilmesi ve uygun ventilasyonun sağlanması temel hedeflerdir. Bu bağlamda, hipertansif akut kalp yetmezliği kliniğinde etkin kan basıncı kontrolü sağlamak ve organ perfüzyonunun korunması bir gerekliliktir. Bu durum; pulmoner ödem ve miyokard iskemisi gibi ciddi komplikasyonların önüne geçilmesi açısından önemlidir. Urapidil, akut kalp yetmezliği kliniğinde Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) 2020 hipertansiyon kılavuzunda ikincil bir tedavi olarak önerilmektedir. Bu çalışmada, hipertansif akut kalp yetmezliği kliniği ile acil servise başvuran geriatrik hastalarda Nitrogliserin ve Urapidil tedavi rejimlerinin kısa dönem hemodinamik, metabolik ve klinik etkilerini karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya; akut kalp yetmezliği tanısı konulan, sistolik kan basıncı ≥140 mmHg, diyastolik kan basıncı ≥90 mmHg olarak ölçülen, ileri yaş (≥ 60 yaş) 196 hasta dahil edildi. Hastalar, intravenöz antihipertansif tedavi seçimine göre Nitrogliserin (n=98) ve Urapidil (n=98) grubu olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Her iki tedavi grupları arasında demografik özellikler, vital bulgular, komorbitidieler, advers etkiler ve 1 aylık majör advers kardiyak olaylar (MACE), tedavi sonrası 6. saat laboratuvar parametreleri ve 3. gün transtorasik ekokardiyografi (TTE) parametreleri (örn; LVEF, LVESD, LVEDD, TAPSE, sPAP) karşılaştırıldı. Ayrıca grup içi; tedavi öncesi ve tedavinin 6. saatinde ölçülen laboratuvar ve kan gazı parametreleri ile tedavi öncesi ve tedavinin 3. günündeki TTE bulguları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 131 kadın (%66,8) ve 65 erkek (%33,2) olmak üzere toplam 196 hastadan oluşan bir kohort dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 76,80 ± 8,10 (medyan yaş, 77,00; interkuartil aralık, 69,00–83,25) idi. Nitrogliserin tedavisi uygulanan hastalar ile karşılaştırıldığında Urapidil tedavisi uygulanan hastalarda tedavi sonrası 6.saate ortalama serum kreatinin ve kan üre azotu değişim değeri istatistiksel olarak anlamlı daha düşük saptandı (p<0,001, tüm karşılaştırmalar için). Benzer şekilde, Nitrogliserin tedavisi uygulanan hastalar ile karşılaştırıldığında Urapidil tedavisi uygulanan hastalarda tedavi sonrası 6.saate ortalama serum alanin aminotransferaz ve aspartat aminotransferaz değişim değeri anlamlı daha düşük idi (p<0,001, tüm karşılaştırmalar için) Ek olarak, Nitrogiserin tedavisi uygulanan hastalar ile karşılaştırıldığında Urapidil tedavisi uygulanan hastalarda 6.saate ortalama serum laktat değişim değeri anlamlı daha düşük saptandı (-0,17± 0,48 vs. -0,32 ± 0,23, p=0,003). Ayrıca, Nitrogliserin tedavisi uygulanan hastalar ile karşılaştırıldığında Urapidil tedavisi uygulanan hastalarda toplam adverse olay oranı anlamlı olarak daha düşük izlendi (%36,70 vs. %13,30, p <0,001). Nitrogliserin ve Urapidil tedavisi verilen gruplar arasında yan etkilerden refleks taşikardi ve flushing yan etki oranları açısından anlamlı bir fark bulundu (p <0,001 ve p=0.010, sırasıyla). Ancak baş ağrısı ve vertigo gibi yan etkiler açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p =0,204 ve p=0,774, sırasıyla). Son olarak, gruplar arasında TTE parametreleri ile 1 aylık MACE ve mortalite oranı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda elde edilen veriler doğrultusunda Nitrogliserin ile kıyaslandığında özellikle hipertansif akut kalp yetmezliği kliniğiyle acil servise başvuran geriatrik hastalarda intravenöz antihipertansif tedavi rejimi olarak Urapidil renal ve hepatik fonksiyonları koruması ve daha düşük yan etki profili ile klinik açıdan belirgin bir avantaj sağlayabilir. Bu durum Urapidil'in kan basıncı kontrolünde daha dengeli bir yönetime sahip olması ve sempatik aktiviteyi baskılayarak bu sayede oluşabilecek hipoperfüzyondan kaçınılması ile açıklanabilir. Anahtar Kelimeler: Geriatrik, Hipertansif akut kalp yetmezliği, Urapidil, Nitrogliserin, MACE