Akut gastroenterit tanısıyla hastanede yatarak tedavi edilen ve sepsis gelişen hastaların son 5 yıllık değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM EROĞLU

Danışman: Nazan DALGIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Beş yaşın altındaki çocuklarda hospitalizasyonun önemli bir nedeni olan akut gastroenteritler ölümle sonuçlanabilmektedir. Çalışmamızda gastroenterit nedeniyle hospitalize edilen çocuklardan geniş bir hasta grubu retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı akut gastroenteritlerin klinik, biyokimyasal özelliklerinin değerlendirilmesi, muhtemel etiyolojik ajanların belirlenmesi ve hastanede tedavi süresi üzerinde etkili olan değişkenlerin incelenmesi ile bunların sepsis gelişim riski açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif olarak gerçekleştirildi. Ocak 2015- Aralık 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Kliniği'nde akut gastroenterit tanısıyla yatarak tedavi edilen hastalar ile beraber gastroenterit enfeksiyonu esnasında sepsis gelişen 1 ay üzeri ve 16 yaş altı kız ve erkek tüm hastalardan oluşmaktadır. Bulgular: Çalışmamıza yaşları 1 ay ile 16 yaş arasında değişen; 503'ü (%54,4) erkek, 421'i (%45,6) kız olmak üzere toplam 924 hasta dahil edilmiştir. Hastaların daha önce gastroenterit nedeniyle yatış öyküsü, semptomların görülme sıklıkları, eşlik eden ek hastalıkları, laboratuvar değerleri incelendiğinde hastalarda en sık görülen semptomlar ishal, kusma, ateş, halsizlik, karın ağrısı ve iştahsızlık idi. En sık saptanan bulgular ateş ve dehidratasyondu. Çalışmamıza dahil edilen 924 hastanın 288'inde sepsis geliştiği görüldü. Sepsis gelişen hastaların sepsis gelişmeyenlere göre daha uzun süre hastanede yattığı, daha çok komplikasyon geliştirdikleri ve laboratuvar parametrelerinde anlamlı değişiklik saptandığı görüldü. Hastaların yaşı, kusma süresi, kusma sıklığı, ishal süresi, ishal sıklığı, ateş arasında farklılık saptanmadı. Sepsis olan ve olmayan gruplar arasında anlamlı farklılık olan parametreler ile sepsis durumu arasında Receiver Operating Characteristic (ROC) analizi yapıldığında sepsisi belirlemede en iyi iki parametrenin C-reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) olduğu saptandı. Sonuç: Akut gastroenterit tanısıyla yatarak tedavi gören çocukların %25,6'sında sepsis geliştiği ve sepsis gelişiminin hastane yatışını ve tedavi süresini uzattığı görüldü. Bu nedenle akut gastroenterit nedeniyle izlenen hastaların sıvı-elektrolit dengesi yanında sepsis açısından da dikkatli bir şekilde takip edilmesi morbidite ve mortalite açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: çocuk, akut gastroenterit, sepsis