Oral izotretionin kullanan hastalarda tedavi öncesi ve sonrası over rezervinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ARAS
Danışman: İbrahim POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akne vulgaris (AV), genç popülasyonda sık görülen kronik inflamatuar bir cilt hastalığıdır ve orta-ileri şiddetli vakalarda sıklıkla oral izotretinoin ile tedavi edilmektedir. Retinoik asit türevi olan izotretinoinin foliküler apoptoz, oksidatif stres ve hormonal denge üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, bu ilacın üreme çağındaki kadınlarda over rezervi üzerindeki etkileri henüz yeterince aydınlatılamamıştır. Mevcut literatürde izotretinoinin over rezervini düşürdüğü öne sürülse de, bu etkiyi değerlendiren çalışmaların çoğu sınırlı örnekleme sahip olup, metodolojik çeşitlilik içermektedir. Bu çalışmanın amacı, oral izotretinoin tedavisi alan kadınlarda tedavi öncesi ve sonrası dönemde anti-Müllerian hormon (AMH) düzeyleri ve antral folikül sayısı (AFC) değerleri kullanılarak over rezervindeki değişiklikleri değerlendirmek ve izotretinoinin olası etkilerini ortaya koymaktır. Yöntem: Bu prospektif kohort çalışmaya, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Dermatoloji Polikliniği'ne başvuran, 18–40 yaş aralığında ve belirlenen dışlama kriterlerine uygun 60 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalara tedavi öncesinde serum AMH düzeyi ölçülmüş, AFC değerlendirmesi transabdominal ultrason ile yapılmıştır. Hastalar, izotretinoin tedavisine başlanmış ve kümülatif 120–150 mg/kg doza ulaşıldığında aynı parametreler yeniden değerlendirilmiştir. Tedavi süresince over rezervinde düşüklük saptanan ve tedaviye uyum sağlayamayan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Nihai analiz, izotretinoin tedavisini tamamlayan ve takipleri düzenli olarak yapılan 34 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Tedavi sonrası AMH ve AFC düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlenmiştir (p<0.05). Ortalama değerler ve bireysel değişiklikler connected dot plot grafiklerle görselleştirilmiştir. Sonuç: İzotretinoin tedavisi, AMH ve AFC' de belirgin bir azalmaya sebep olmuştur. Bu azalmanın nedeninin granüloza hücrelerindeki apoptotik yollakların indüksyonu olabileceği düşünülmektedir. Daha kesin sonuçlar için çoklu merkezlerde ve daha fazla hastayla yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: İzotretinoin, over rezervi, anti-Müllerian hormon (AMH), antral folikül sayısı (AFC), akne vulgaris