Karaciğer sirozlu hastalarda D vitamini düzeyi ve D vitamini düzeyinin child evresi ve karaciğer sirozu komplikasyonları ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM ALTINOK ÖVÜNÇ
Danışman: Refik DEMİRTUNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Karaciğer sirozu kronik, ilerleyici hayatı tehdit edici bir hastalıktır. Karaciğer sirozlu hastalarda D vitamini eksikliği sıklığının arttığı bulunmuştur. Çalışmamızda karaciğer sirozu evresi ve komplikasyonları ile D vitamini düzeyi arasındaki ilişkinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yapılan çalışmamızda 18 ve üzeri yaşlarda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç hastalıkları Kliniği'nde yatan hastalar veya İç Hastalıkları polikliniğinde takip edilmekte olan 50 karaciğer sirozu olan ve 50 karaciğer sirozu olmayan kontrol grubu hasta çalışmamıza alınıp dosyaları geriye dönük incelendi. Kontrol grubuna 18 yaş ve üzeri karaciğer sirozu ve bilinen karaciğer hastalığı olmayan, 25(OH) vitamin D düzeyi bakılmış hastalar dahil edildi. Çalışmaya 25(OH) vitamin D düzeyini etkileyecek ilaç kullanan hastalar (vitamin D, kalsiyum, vitamin A, steroid, antiepilektik ilaçlar, bifosfonat kullananlar), kalsiyum ve 25(OH) vitamin D metabolizmasını etkileyen kronik hastalığı olanlar (kronik böbrek yetmezliği, malabsorbsiyon sendromları, tüberküloz, sarkoidoz), hepatoselüller karsinom dışı malignitesi olan hastalar ve gebeler dahil edilmedi. Hastaların bilgileri retrospektif taranarak karaciğer fonksiyon testleri, 25(OH) vitamin D ve hemogram değerleri kaydedildi. Hastaların siroz etyolojisi, kompanse/dekompanse oluşu, enfeksiyon varlığı/yokluğu ile siroz major komplikasyonlarının varlığı/yokluğu ve derecesine dair bilgiler çalışmaya aktarıldı. Hastaların Child-Pugh, MELD VE MELD-Na skorları hesaplandı. Bu değişkenler ile hastaların 25(OH) vitamin D değerleri arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya 50 hasta 50 kontrol olmak üzere 100 olgu dahil edilmiş olup hasta grubunun yaş ortalaması 60,86±12,22 ve kontrol grubunun yaş ortalaması 59,52±13,07 idi. Çalışmamızda kontrol grubuyla karşılaştırıldığında hasta grubunun D vitamini düzeyi (8,33±5 ng/ml) kontrol grubundan (11,82±6,37 ng/ml) istatistiksel anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p 0.05). Ayrıca dekompanse hastaların D vitamin değerleri kompanse hastalardan istatistiksel anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0.05). Çalışmamızda D vitamini ile albümin değerleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki ve D vitamini ile INR değerleri arasında ters yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). Çalışmamızda enfeksiyon görülen ve görülmeyen karaciğer sirozlu hastalar karşılaştırıldığında enfeksiyon görülenlerin D vitamini değerleri, görülmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Karaciğer sirozlu hastalarda D vitamini eksikliği sık görülmektedir bu sebeple siroz hastalarının D vitamini değerleri rutin olarak kontrol edilmelidir. D vitamini ve albumin değeri ve D vitamini ile INR değeri arasındaki korelasyon D vitaminin karaciğer sentez fonksiyonun bir belirteci olabileceğini düşündürmektedir, bu konuda ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Karaciğer sirozunda Child-Pugh, MELD, MELD-Na skoru ilerledikçe, asit ve hepatik ensefalopati komplikasyonları geliştikçe, dekompansayon geliştikçe D vitamin düzeyi düşmektedir. D vitamini düzeyi karaciğer sirozu hastaları için prognoz ve mortaliteyi predikte etmekte önemli bir parametre olabilir. Anahtar Kelimeler: Karaciğer Sirozu, D Vitamini Eksikliği, Child-Pugh, Karaciğer Sirozu Komplikasyonlar