Tıkınırcasına yeme bozukluğu olan obezite tanılı bireylerde adiponektin rs266729 gen polimorfizminin çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü ile olan ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SANİYE ÖZGE ARMUTCU KURUŞ
Danışman: Hasan Mervan AYTAÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı tıkınırcasına yeme bozukluğu (TYB) olan obezite tanılı bireylerde adiponektin (ADIPOQ) rs266729 gen polimorfizminin genotip dağılımlarını TYB tanısı olmayan obez bireyler ve sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırarak duygu düzenleme güçlüğü, çocukluk çağı travmaları ve bazı klinik parametreler ile gen polimorfizmi ve birbirleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Yöntem: Çalışmaya Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde takipli TYB tanısı koyulmuş 54 obez hasta, TYB tanı kriterlerini karşılamayan 54 obez hasta ve 100 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 208 kişi dahil edildi. Görüşmeye sosyodemografik ve klinik özellikleri değerlendirmek amacıyla hazırlanan veri toplama formu ile başlanmıştır. Katılımcılar DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5-CV) ile değerlendirilmiştir. Kriterlere uyup çalışmaya devam eden 54 TYB tanılı, 54 TYB tanı kriterlerini karşılamayan toplam 108 obezite tanılı hasta tarafından 'Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ)', 'Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HDAÖ)', 'Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ)', 'Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantılar Ölçeği (ÇÇTÖ)', 'Tıkınırcasına Yeme Ölçeği (TYÖ)', 'Hollanda Yeme Davranışı Anketi (HYDA)' görüşmeci gözetiminde dolduruldu. Katılımcılardan İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Laboratuvarı'nda DNA'ları izole edilmesi için kan örnekleri alınmış olup ADIPOQ rs266729 gen polimorfizmleri polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ve restriksiyon parça uzunluk polimorfizmi (RFLP) yöntemiyle çalışılmıştır. Bulgular: GC genotipi, TYB tanılı obez grubunda, TYB tanısı olmayan obez gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek oranda bulunmuştur. HDDÖ, HDAÖ, TYÖ, ÇÇTÖ (toplam puan, duygusal istismar, duygusal ihmal ve fiziksel istismar alt ölçek puanları) ve DDGÖ (toplam puan, amaçlar, stratejiler, kabul etmeme, dürtü ve açıklık alt ölçek puanları) TYB tanılı obez grubunda, TYB olmayan obez gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. HYDA toplam puanı ile emosyonel yeme ve dışsal yeme alt ölçek puanları, TYB tanılı obez grubunda, TYB olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Yapılan lojistik regresyon analizinde heterozigot GC genotipi ve yüksek dışsal yeme puanı obez bireylerde TYB varlığı açısından bağımsız risk faktörleri olarak tespit edilmiştir. Sonuç: Obezite tanılı bireylerde ADIPOQ rs266729 heterozigot genotipe sahip olmak ve dışsal uyaranlara tepki olarak yemek yeme davranışı sergilemek TYB açısından bağımsız risk faktörleri olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, duygu düzenleme güçlükleri, çocukluk çağı travmaları ve psikolojik faktörlerin TYB ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermesi, bu bozukluğun yalnızca yeme davranışı ile değil; aynı zamanda duygusal, psikolojik ve genetik faktörlerle ilişkisini ortaya koyması açısından önemlidir. Anahtar Sözcükler: Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu, Obezite, Adiponektin, rs266729, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Çocukluk Çağı Travmaları