Kannabinoid kullanımı olan ergenlerde psikiyatrik belirtilerin nörobilişsel bozulma ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEZEN ALARSLAN

Danışman: Gül KARAÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Çalışmamızda madde ve kannabinoid kullanım bozukluğu (KKB) olan ergenlerde psikiyatrik semptomlar ile nörobilişsel bozukluk arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza 106 madde kullanım bozukluğu (MKB) tanılı olgu ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılar ve ebeveynlerinden alınan bilgilerle araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Olgular ve sağlıklı kontrollerden aydınlatılmış onam alındıktan sonra Çocuklar İçin Depresyon Değerlendirme Ölçeği-Gözden Geçirilmiş Formu (ÇDDÖ-R), Psikoz Risk Sendromları için Yarı Yapılandırılmış Görüşme (PSİG), Düşünce ve Dil Bozukluğu Ölçeği (TALD), Rey Sözel Öğrenme ve Bellek Testi, Görsel Kopyalama Testi, İz Sürme Testi A ve B, Sayı Sembolleri Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi uygulanmıştır. Ayrıca olgu grubunda DSM-5 Madde Kullanım Bozukluğu Tanı Kriterleri sorgulanmış ve Madde Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (DUDIT) uygulanmıştır. BULGULAR: Örneklem 30'u sağlıklı kontrol grubu olmak üzere 136 kişiyi içermektedir. Olgu grupları yalnızca kannabinoid kullanım bozukluğu olan (YKKB, n=31), kannabinoid ve diğer madde kullanım bozukluğu olan (KKB+DMKB, n=53), diğer madde kullanım bozukluğu olan (DMKB, n=22) toplamda 106 olgudan oluşmaktadır. Madde kullanım bozukluğu olan tüm olgu gruplarında sağlıklı kontrollere göre sosyal biliş dışında tüm nörobilişsel testlerde istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu görülmüştür. Ayrıca tüm olgu gruplarında sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldığında ÇDDÖ-R, PSİG ve TALD alt puanlarında anlamlı farklılık saptanmıştır. MKB (n=106) olgularının sahip oldukları TALD negatif ve PSİG negatif ölçek skorlarının depresif semptomatolojiyi yordadığı tespit edilmiştir. SONUÇ: Kannabinoid ve/veya diğer madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde sağlıklı kontrollere göre daha fazla depresif semptom, eşik altı semptomlar ve nörobilişsel bozukluk olduğu görülmüştür. Nörobilişsel bozulmanın madde kullanım bozukluğunun ağırlığıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde daha fazla düşünce ve dil bozukluğu saptanmıştır. Nörobilişsel bozulma eşik altı dezorganize ve genel semptomlarla ilişkili bulunmuş, eşik altı pozitif ve negatif bulgularla ilişkili saptanmamıştır. Madde kullanım bozukluğu tanılı olgulardaki depresif semptomların negatif bulgularla pozitif bulgulara göre daha fazla ilişkili olduğu bulunmuştur.