Mikozis fungoides olgularında PD-1 ve PD-l1 ekspresyonunun immünohistokimyasal değerlendirilmesi ve klinikopatolojikparametrelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZİFE RUMEYSA ÖKTEN
Danışman: Fatmagül KUŞKU ÇABUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, mikozis fungoides (MF) olgularında PD-1 ve PDL1 ekspresyonunun klinik, histopatolojik ve prognostik parametrelerle ilişkisini değerlendirmek ve bu belirteçlerin hastalığın seyri ile olası prognostik değerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde 2020-2024 yılları arasında tanı almış MF olgularına ait deri punch biyopsileri retrospektif olarak incelendi. Olguların klinik verileri, histopatolojik özellikleri, evre bilgileri ve tedavi yanıtları değerlendirildi. Seçilmiş parafin bloklardan elde edilen kesitlerde PD-1 ve PDL1 için immünohistokimyasal boyama uygulandı. PD-1 ekspresyonu tümör hücrelerinde yüzdesel olarak, PD-L1 ekspresyonu ise atipik lenfositler ve tümöre eşlik eden immün hücreler üzerinden değerlendirildi. Elde edilen veriler klinik ve histopatolojik parametrelerle karşılaştırılarak istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen MF olgularında PD-1 ve PD-L1 ekspresyon düzeylerinin klinik ve histopatolojik parametrelerle ilişkili olduğu saptandı. PD-1 ekspresyonunun, özellikle tanı anında ve erken evre hastalıkta daha yüksek olduğu; hastalık süresi uzadıkça PD-1 düzeylerinde azalma eğilimi gösterdiği belirlendi. PD-1 ekspresyonu ile bazı demografik ve histopatolojik parametreler arasında anlamlı bir ilişki izlenmezken, hastalık süresi ile olan ilişkisi dikkat çekiciydi. PD-L1 ekspresyonu hem atipik lenfositlerde hem de tümöre eşlik eden immün hücrelerde değerlendirildi. Yüksek PD-L1 ekspresyonunun, ileri evre hastalık, tedaviye yetersiz yanıt ve progresyon eğilimi ile ilişkili olduğu görüldü. Özellikle tedaviye refrakter olgularda PD-L1 düzeylerinin daha yüksek olduğu saptandı. Ayrıca PD-L1 ekspresyonunun bazı prognostik göstergelerle birlikte değerlendirildiğinde olumsuz klinik seyri yansıtabileceği gözlendi. Sonuç: MF olgularında PD-1 ve PD-L1 ekspresyonu, hastalığın biyolojik davranışı ve klinik seyri hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Bu belirteçlerin immünohistokimyasal değerlendirmesinin, MF'de prognostik öngörüye katkı sağlayabilecek yardımcı araçlar arasında yer alabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Mikozis fungoides, PD-1, PD-L1, progresyon, prognoz