Radikal sistektomi yapılan hastalarda üriner diversiyon tipinin ikincil girişimlere ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR DEYİRMENCİ
Danışman: İbrahim Halil BOZKURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mesane kanseri dünya genelinde en sık görülen 10 kanser türü arasındadır. Kasa invaziv mesane kanserinde (KİMK) ve yüksek/çok yüksek riskli gruba giren kasa invaziv olmayan mesane kanseri (KİOMK) hastalarında radikal sistektomi operasyonu altın standart tedavi yöntemidir. Üriner diversiyon ise radikal sistektomi operasyonunun kaçınılmaz bir parçasıdır. Farklı diversiyon tiplerinin farklı komplikasyonlar ile ilişkili olduğu bilindiğinden üriner diversiyon seçimi potansiyel kazançlar ve bu diversiyon tipinin olası olumsuz sonuçları tartılarak verilebilecek bir karardır. Bu çalışmadaki amacımız üriner diversiyon tiplerini özellikle ikincil girişimler olmak üzere komplikasyonlar açısından ve sundukları yaşam kalitesi sonuçları açısından karşılaştırmak ve üriner diversiyon seçimiyle ilgili yol gösterici bilgiler sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli olup retrospektif tasarıma sahiptir. Çalışmada etik kurul onayı sonrası 2017-2022 yılları arasında kurumumuzda mesane kanseri tanısıyla radikal sistektomi ve üriner diversiyon operasyonu yapılan 125 hastanın demografik, preoperatif ve postoperatif klinik verilerinin retrospektif olarak kaydedilmiş ve hayatta olan hastalar arasından ulaşılabilen 72 hastayla yüz yüze görüşülerek EORTC QLQ-C30 ve BLM-30 yaşam kalitesi ölçekleri ile değerlendirme yapılmıştır. Postoperatif komplikasyonlar ve ikincil girişimler açısından üreterokutanostomi (UC) grubunda 54, ileal konduit (IC) grubunda 32 ve ortotopik neobladder (ONB) grubunda 39 hasta değerlendirmeye alınmış ve gruplar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Yaşam kalitesi açısından UC grubunda 24, IC grubunda 17, ONB grubunda 31 hasta değerlendirilmiş ve gruplar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Bulgular: Erken dönemde gelişen grade <3 komplikasyonlar UC grubunda %53,7; IC grubunda %43,7 ve ONB grubunda %15,3 oranında görülmüştür. Erken dönem grade<3 komplikasyonlar ONB grubunda UC ve IC gruplarına göre anlamlı derecede daha düşük oranda gözlenmiştir. UC ve IC grupları arasında erken dönem grade<3 komplikasyonlar bakımından anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,375). Erken dönemde gerçekleşen grade≥3 komplikasyonlar ise UC grubunda %16,6; IC grubunda %15,6 ve ONB grubunda %7,6 oranında saptanmıştır. Bu bakımdan üç grup arasında istatistiksel anlamlı fark gözlenmemiştir (p=0,205). Geç dönemde gerçekleşen grade<3 komplikasyonların oranı UC grubunda %18,5; IC grubunda %6,2 ve ONB grubunda %2,5 olarak saptanmıştır (p=0,031). Geç dönem grade<3 komplikasyonları açısından oluşan bu anlamlı farkın UC ve ONB grupları arasındaki farktan kaynaklandığı bulundu (p=0,016). Geç dönem grade<3 komplikasyonlar açısından UC ve IC grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,111). Geç dönem grade≥3 komplikasyonlar UC grubunda %11,1; IC grubunda %12,5 ve ONB grubunda %10,2 oranında saptanmıştır ve bu açıdan gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,885). İkincil girişim ihtiyacı olan hastaların UC, IC ve ONB gruplarındaki oranları sırasıyla %14,8; %12,5 ve %15,3 olarak saptanmıştır ve bu bakımdan gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,937). EORTC QLQ-C30 ile ölçülen genel yaşam kalitesi skoru UC grubunda ortalama 0,72; IC grubunda ortalama 0,81 ve ONB grubunda ortalama 0,77 olarak saptanmıştır ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,430). BLM-30 ile ölçülen gelecek kaygısı, batında şişkinlik/gaz sorunları, beden algısı sorunları ortalama semptom skorları bakımından üç grup arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Ürostomi sorunları açısından UC ve IC grubu ortalama skorları sırasıyla 0,25 ve 0,21 saptanmış olup istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,329). Seksüel fonksiyon açısından ONB grubu skorları UC ve IC gruplarından anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0,023). Sonuç: Ortotopik neobladder operasyonu performans skoru iyi ve kontrendikasyona sahip olmayan hastalarda ileal konduit ve üreterokutanostomi operasyonlarından da düşük komplikasyon oranlarıyla oldukça güvenli bir diversiyon tipidir ve yüksek yaşam kalitesi sunmaktadır. ONB için kontrendikasyonları bulunan veya performans skoru düşük olduğu için ONB planlanmayan hastalarda ise UC tipi diversiyon IC ile sağlanana benzer yaşam kalitesi ve komplikasyon oranları ile tercih edilebilecek hızlı ve güvenli bir üriner diversiyon seçeneğidir. Anahtar Kelimeler: Komplikasyonlar, mesane kanseri, radikal sistektomi, üriner diversiyon, yaşam kalitesi