Sağlık inanç modeline dayalı eğitim ve motivasyonel görüşmelerin kadınlarda Human papillomavirus enfeksiyonu bilgi düzeyine ve Human papillomavirus aşısı farkındalığına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA AYYILDIZ
Danışman: Merve KOLCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:SAĞLIK İNANÇ MODELİNE DAYALI EĞİTİM VE MOTİVASYONEL GÖRÜŞMELERİN KADINLARDA HUMAN PAPİLLOMAVİRUS ENFEKSİYONU BİLGİ DÜZEYİNE VE HUMAN PAPİLLOMAVİRUS AŞISI FARKINDALIĞINA ETKİSİ ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı eğitim ve motivasyonel görüşmelerin kadınlarda Human Papilloma Virus (HPV) enfeksiyonu bilgi düzeyine ve HPV aşısı farkındalığına etkisini değerlendirmek amacıyla ön test-son test randomize kontrollü deneysel tasarımlı olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma bir hastanenin jinekoloji polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 18-45 yaş aralığındaki 59 kadın ile yürütülmüştür. Araştırma verileri Demografik ve Tanımlayıcı Özellikler Bilgi Formu, Human Papilloma Virüs Enfeksiyonu ve Aşılanmasına ilişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (HBMS-HPVV) ve Human Papilloma Virüsü Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ) ile toplandı. Araştırma verilerinin analizinde Kolmogorov-Smirnov, Pearson Ki-Kare, Fisher's Exact, Independent Samples T, Mann-Whitney U, Paired Samples T, Wilcoxon ve Friedman testi kullanıldı. Bulgular: Sağlık İnanç Modeli'ne dayalı eğitim ve motivasyonel görüşme uygulanan girişim grubunda, son test izleminde Genel HPV Bilgisi, HPV Tarama Testi Bilgisi, Genel HPV Aşı Bilgisi ve Mevcut HPV Aşılama Programına Yönelik Bilgi puanları, eğitim öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,005). HBMS-HPVV alt ölçek puanları incelenmiş olup; girişim grubunda Algılanan Yarar ve Algılanan Fayda puanlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,005). Davranışsal sonuçlar değerlendirildiğinde; girişim grubundaki kadınların HPV aşısı yaptırmayı düşünme ve HPV aşısını fiilen yaptırma oranlarının kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,005). Sonuç: Sağlık İnanç Model temelli eğitim ile desteklenen motivasyonel görüşmeler, kadınların HPV aşısına ilişkin bilgi ve inancını artırarak, aşı yaptırma kararını vermelerinde etkili olmuş, HPV enfeksiyonu ve aşılanmasına yönelik koruyucu sağlık davranışlarının geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Human Papilloma Virüs, Motivasyonel Görüşme, Sağlık İnanç Modeli