Kilolu psöriatik artrit ve psöriazis hastalarında leptin, adiponektin ve ghrelin düzeyleri ve metabolik parametrelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNAN ÇETİN
Danışman: Koray AYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Beden kitle indeksi (BKİ) >25 olan psöriatik artrit (PsA) ve psöriazis hastalarında leptin, adiponektin ve ghrelin düzeylerinin tespit edilmesi, sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması; bu adipositokinler ile inflamasyon, obezite, insülin direnci ve diğer metabolik parametreler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif olgu-kontrol çalışmasına toplamda 24 PsA (kadın/erkek: 16/8), 20 psöriazis (kadın/erkek: 13/7) hastası ve 21 sağlıklı kontrol (kadın/erkek:15/6) dâhil edilmiştir. PsA hastalarında hastalık aktivitesi DAPSA (Disease Activity Index for Psoriatic Arthritis) ölçeği ile, PsA ve psoriazis hastalarında cilt aktivitesi ise PASI (Psorizis Area and Severity Index) ölçeği ile değerlendirildi. Tüm katılımcıların antropometrik ölçümleri yapıldı (BKİ, bel çevresi ve kalça çevresi), biyokimyasal testleri ve insülin, leptin, adiponektin ve ghrelin düzeyleri incelendi ve visseral adipozite indeksleri (VAİ) hesaplandı. Bulgular gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Gruplar arasında demografik bulgular, antropometrik ölçümler, biyokimyasal testler, VAİ, insülin, ghrelin ve adiponektin düzeyleri farklı değildi. Leptin düzeyleri PsA, psoriazis ve sağlıklı kontrol grupları arasında farklıydı (sırasıyla ortalama 7,6±3,9, 10,7±4,1 ve 6,5±3,2 ng/ml; p=0,002). Leptin düzeyleri için ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda düzeltilmiş p değeri PsA vs psoriazis için p=0,035, PsA vs sağlıklı kontrol için p=0,806, psoriazis vs sağlıklı kontrol için p=0,001 bulundu. Psöriazis grubunda leptin ile açlık kan şekeri ve insülin düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla Rho=0,483; p=0,031 ve Rho=0,452; p=0,045). PsA grubunda ise leptin ile BKİ (Rho=0,671; p<0,001), VAİ (Rho=0,557; p=0,005), VLDL (Rho=0,420; p=0,041), trigliserit (Rho=0,455; p=0,026) ve ürik asit (Rho=0,480; p=0,018) düzeyleri ile istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon, açlık insülin/glikoz oranı ile istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır (Rho=-0,420; p=0,040). Sonuç: Psöriazis hastalarında leptin düzeyi, PsA ve sağlıklı kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Bu sonuç özellikle hastalık modifiye edici ilaçları (disease modifying drug: DMARD) kullanmayan kilolu psöriazis hastalarında leptin direnci oluşabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Adiponektin; Ghrelin; Leptin; Psöriazis, Psöriatik artrit