SARS COV-2 / influenza A & B / RSV multipleks PCR tarama yaklaşımının, pediatrik hasta grubunda tanıya ve hasta yönetimine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SULTAN GÜLBAHÇE ORHAN
Danışman: Ayşe Esra KARAKOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut solunum yolu enfeksiyonlarının (Acute Respiratory Infections, ARI) dünya genelinde çocuk ölümlerinin önde gelen sebeplerinden olması, çocuklarda erken müdahalenin önemini arttırmaktadır. Etiyolojide virüsler baskın olmakla birlikte, yalnız klinik bulgulara dayanarak bakteriyel enfeksiyonlar dışlanamadığı için antibiyotik kullanım sıklığı yüksektir. Mikrobiyolojik tanı testlerinin klinik karar verme süreçlerine etkili olabilmesi için etkenin hızlı tanımlanması kritik öneme sahiptir. Laboratuvarların duyarlı, özgül ve hızlı sonuç alınabilen bir yöntemin maliyet-etkin bir şekilde kullanılabilmesine yönelik algoritmaları oluşturması gerekir. Araştırmamızda; ARI tanılı çocuklarda SARS-CoV-2/Flu/RSV Rt-PCR panelinin tanı algoritmasına tarama testi olarak dahil edilmesinin, klinik yönetime ve test maliyetlerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma Sezon 1 ve Sezon 2 hasta gruplarında gerçekleştirildi. Sezon 1'e 1 Aralık 2021 – 7 Şubat 2022 tarihleri arasında SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Acil Kliniği'ne ARI semptomlarıyla başvuran ve rutin solunum yolu multipleks Rt-PCR testi (Bosphore Solunum Patojenleri Panel Kiti v1, Anatolia Geneworks, Türkiye) ile sonuç verilen 256 hasta retrospektif olarak dahil edildi. Sezon 2'ye, 1 Aralık 2022 – 7 Şubat 2023 tarihleri arasında aynı kliniğe ARI semptomlarıyla başvuran 267 hasta prospektif olarak dahil edildi. Hastalardan Bosphore COVID-19 Örnekleme ve Viral RNA İzolasyon Kiti (Anatolia Geneworks, Türkiye) ile alınan solunum yolu sürüntü örneklerinde, Bosphore SARS-CoV-2/Flu/RSV Rt-PCR Panel Kit v1 (Anatolia Geneworks, Türkiye) ile SARS-CoV-2,İnfluenza ve RSV varlığı araştırıldı. Test tarama paneli olarak kullanıldı ve klinisyene kritik sonuç bildirimi yapıldı. İki sezon, hastanede geçirilen süre; ek tetkikler; antibiyotik tedavi süreleri; sonuca göre antibiyotik tedavisini sonlandırma durumu; nöraminidaz inhibitörlerinin uygun kullanımı açısından karşılaştırılarak, uygulanan algoritma ve kritik sonuç bildiriminin klinik yönetime etkisi değerlendirildi. Sezon 2'deki algoritmaların birim test maliyetleri hesaplanarak, maliyet-etkinlikle ilgili yorum yapıldı. Bulgular: Sezon 2'de en sık saptanan üç virüs açısından test sonuçlandırma süreleri ortalama 20 saat kısaldı. Hastaların %45'ine test sonucu acil servisteki izlemleri esnasında bildirildi. Tarama testi negatif sonuçlanan 104 hastanın 50'sinde (%48), rutin solunum yolu PCR panelinde en az bir virüs için pozitiflik saptandı. Pozitif sonuç bildirilen hastalarda, kan ve idrar kültürü istem sayıları; ampirik antibiyotik kullanım sıklığı ve süresi bir önceki sezona göre anlamlı ölçüde azaldı. Ampirik başlanan antibiyotik tedavilerinin sonuca göre sonlandırılma oranı arttı. İnfluenza pozitif bildirilen hastalarda özgül antiviral tedavi başlanma sıklığı artarken, antiviralin ilk dozunu almaya kadar geçen ortalama süre 29 saat kısaldı. Tarama algoritmasıyla birim test maliyetinde 12 USD tasarruf sağlandı. Birim test bazında maliyet-etkin olabilmesi için, bu algoritmanın üç virüsün toplam prevalansının %19,04'ün üzerinde olduğu dönemlerde uygulanmasının uygun olacağı yorumu yapıldı. Sonuç: Antibiyotik direncinin giderek yaygınlaşmasıyla, mikrobiyolojik tanıya hızlı ulaşılması önem kazanmıştır. Yüksek maliyetli sendromik testlerin gündemde olduğu günümüzde, nispeten hızlı sonuç alınabilen ve düşük maliyetli bir yöntem olarak; RSV, İnfluenza ve SARS-CoV-2'yi hedefleyecek şekilde kapsamı daraltılmış Rt-PCR testleri, tarama basamağı olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Akut solunum yolu enfeksiyonu, İnfluenza, multipleks PCR, RSV, SARS-CoV-2, tanı algoritması