Solunum yetmezliğinin ayırıcı tanısında toraks ultrasonografisinin yeri [blue (bedside lung ultrasound in emergency) protokolü uygulaması]

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA KILIÇ

Danışman: Sevda CÖMERT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Solunum yetmezliği, solunum sisteminin dokuların ihtiyacı olan oksijeni sağlayamaması ve/veya dokulardan metabolizma ürünü olan karbondioksitin atılamaması sonucu meydana gelir.Hipoksemiksolunum yetmezliği; PaO2 değerinin 60 mmHg altına inmesidir. Solunum yetmezliğine neden olan patolojinin erken tanısı ve doğru teşhisinde güvenilir bir göğüs görüntüleme yöntemi büyük öneme sahiptir. Radyografi genellikle portabl çekilen filmler ve 'altın standart' görüntüleme tekniği olarak kabul edilen bilgisayarlı tomografi (BT) ile sınırlıdır. Çalışmamızda, yoğun bakım ünitelerinde takip edilen şiddetli solunum yetmezliği tanısı alan hastalar üzerinde geliştirilen bir toraks ultrasonografisi yöntemi olan BLUE (BedsideLung Ultrasound in Emergency) protokolünün göğüs hastalıkları kliniğinde takip edilen hastalarda tanısal değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, hastane tabanlı bir prospektif çalışmadır. Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Servisi'ne tip 1 solunum yetmezliği ile yatışı yapılan 101 hasta alınmıştır. Hastalara takiplerinin ilk 24 saati içinde hastaların kliniği ile ilgili bilgisi olmayan hekim tarafından BLUE protokolü uygulanmıştır ve bulgular kaydedilmiştir. Ultrasonografik tanı değerlendirmesi yapıldıktan sonra hastaların demografik verileri, vital bulguları, fizik muayeneleri, arter kan gazı değerleri, hastanınkesin tanısına yardımcı olan tetkikler kaydedilmiştir. BLUE protokolü ile yapılan ayırıcı tanılar ve klinik olarak konulan son tanılar karşılaştırılmıştır. Bulgular: Blue protokolü tanı sonuçlarıyla klinik tanı sonuçları arasındaki ilişkininkontenjans katsayısı(C)=0,886 olarak yüksek derecede uyumlu olduğu görüldü(p<0,001). Çalışmamızda kesin tanısı pulmoner ödem olan 10 hastanın BLUE protokolü ile tanı duyarlığı %80, özgüllüğü %96; pulmoner emboli tanısı olan 4 hastanın tanısına yönelik duyarlılığı %75, özgüllük %100, pnömoni tanısı alan 54 hastanıntanısında duyarlılığı %94, özgüllüğü %89, pnömotoraks tanısı alan 1 hastanın değerlendirilmesinde tanı duyarlılığı %100, özgüllüğü %100, KOAH/astım tanısı alan 29 hastanın değerlendirilmesindetanıduyarlılığı %86, özgüllüğü %97 olarak tespit edildi. Sonuç: Çalışmamız, BLUE protokolünün göğüs hastalıkları kliniğinde solunum yetmezliği ile takip edilen hastaların ayırıcı tanısında yüksek doğruluk değerleri sağladığını göstermektedir. BLUE protokolü, pnömoni, pulmoner ödem ve diğer akciğer hastalıklarını ayırt edebilme yeteneğiyle, klinik pratiğe önemli katkılarda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Solunum yetmezliği, toraks ultrasonografisi, BLUE protokolü