18-20 yaş arası gençlerde psikolojik iyi oluş hali ile yeme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA ÇELİK KILIÇ

Danışman: Özlem POLAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, 18-20 yaş aralığındaki genç bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile yeme alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ek olarak, demografik veriler ve diğer değişkenler ile ilişkisi değerlendirilmektedir. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel türdeki bu araştırma, 01.01.2025-01.04.2025 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 140 gönüllü stajyer öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcılara Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ve Üç Faktörlü Yeme Ölçeği uygulanmış, elde edilen veriler SPSS tabanlı istatistik programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %67,9'u kadın olup, ortalama yaşları 19,33±0,82'dir. Mental iyi oluş ile yeme davranışları arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır. Ancak, beden kitle indeksi ile bilişsel kısıtlama, duygusal yeme ve kontrolsüz yeme arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca, ekran süresi ve paketli gıda tüketiminin mental iyi oluş düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu belirlenmiştir. Ekran süresi 6 saat ve üzeri olan bireylerin mental iyi oluş düzeyleri, 0–2 saat, 2–4 saat ve 4–6 saat aralığında ekran kullanan bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha düşüktür. Her gün paketli gıda tüketen bireylerin mental iyi oluş düzeyleri, haftada 1–2 ve 3–4 kez tüketenlere göre daha düşük; haftada 1–2 kez tüketenlerin düzeyi ise diğer gruplara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir. Sonuç: Genç bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile yeme alışkanlıkları arasında doğrudan bir ilişki bulunmasa da bazı çevresel ve bireysel değişkenlerin etkili olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, gençlerde sağlıklı yaşam alışkanlıklarının desteklenmesine yönelik multidisipliner yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Psikolojik iyi oluş, yeme davranışı, genç erişkinler, duygusal yeme, beden kitle indeksi