Hipertansif kriz ile acil servise başvuran hastalarda ilaç, diyet uyumu ve egzersiz sağlık inançlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEVLÜDE GÖKMEN
Danışman: Besey ÖREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, sosyodemografik özelliklerin hipertansiyon hastalarının ilaç, diyet uyumu ve egzersiz sağlık inancının üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı olarak yapılan çalışmanın evrenini Ekim 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında İstanbul'daki bir eğitim ve araştırma hastanesi acil servisine hipertansif kriz ile başvuran tüm hastalar oluştururken örneklemini, araştırma kriterlerini karşılayan 300 hasta oluşturdu. Veri toplamak için "Kişisel Bilgi Formu", "İlaca Uyum Hakkındaki İnançlar Ölçeği (İUHİÖ)", "Diyete Uyum Hakkındaki İnançlar Ölçeği (DUHİÖ)" ve "Egzersiz Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (ESİMÖ)" kullanıldı. Veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak değerlendirildi. Verilerin analizi için parametrik ve nonparametrik testler kullanıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin, %54,3'ü 45-64 yaş aralığında, %52,7'si kadın, %69,7'si evliydi. Bireylerin %58,0'inde ailede hipertansiyon öyküsü bulunurken, %67,7'sinin egzersiz yapmadığı tespit edildi. Son 6 ayda katılımcıların %47,6'sının bir kez acil servise başvurduğu, hastalıkların yaşam üzerindeki etkisi açısından katılımcıların %41,6'sı "fazla" etkilendiğini, %73,7'sinin yaşamından biraz memnun olduğu görüldü. Çalışma grubunun İUHİÖ ortalama puanı 3,16±0,46 ve DUHİÖ ortalama puanı 3,01±0,27 ve ESİMÖ ortalama puanı 4,15±0,28 bulunmuştur. 26-35 yaş grubunda İUHİÖ ve DUHİÖ puanları daha yüksek iken okur yazar olmayan bireylerin İUHİÖ puanları daha yüksekti. Eğitim düzeyi ile ESİMÖ arasında istatistiksel olarak fark bulundu. Sonuç: Sosyodemografik özelliklerin ilaç, diyet uyumu ve egzersiz sağlık inancı ile ilişkisini ele aldığımız bu çalışmada yaş, eğitim, gelir durumu ve çalışma durumu gibi parametrelerin hipertansiyon tedavi uyumunda etkili olduğu görülmüştür. Okur-yazar olmayan, gelir durumu iyi olan bireylerin ilaç kullanımına dair inançları daha olumludur. Gelir düzeyi arttıkça bireylerin diyete uyum konusundaki inançları olumlu etkilenmektedir. Daha eğitimli bireylerin diyet ve egzersiz uyumuna yönelik inançları daha güçlüdür. Gelir düzeyi arttıkça bireylerin egzersize uyum konusundaki inançları daha olumlu olmaktadır. Hastalıktan az etkilenen grubun fazla etkilenenlere göre ilaç ve egzersiz uyumu daha iyidir. Son altı ayda acil servise sık başvuranların; ilaç, diyet ve egzersiz uyumu daha düşüktür. Hayattan memnuniyeti düşük olan bireylerin ilaç ve egzersiz uyumu da düşüktür. Ailesinde hipertansiyon öyküsü olmayanların ilaç uyumu daha iyidir.