Hipofiz hastalarinin klinik takip şartlarinin tedavi memnuniyeti ve yaşam kaliteleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ NAİL YAĞCI
Danışman: Esra Şüheda HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:HİPOFİZ HASTALARININ KLİNİK TAKİP ŞARTLARININ TEDAVİ MEMNUNİYETİ ve YAŞAM KALİTELERİ ÜZERİNE ETKİSİ ÖZET Amaç: Bu çalışmada hipofiz hastalıkları için özelleşmiş polikliniklerde tedavi alan hipofiz hastalarının, genel endokrin polikliniklerinde tedavi alan hipofiz hastalarına kıyasla tedavi memnuniyetleri ve yaşam kaliteleri üzerinde anlamlı farklılıklar bulunup bulunmadığı araştırılacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kasım 2023 ile Nisan 2024 tarihleri arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi ile Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniklerine kontrol amacı ile başvuran ve akromegali, hipofizer cushing, prolaktinoma veya non-fonksiyone adenom hastalıklarından herhangi birine sahip olan hastalar dahil edildi. Hastalara; yaşam kalitelerini değerlendirebilmek amacı ile SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği'nde, hastalıklarına yönelik algılarını değerlendirebilmek amacı ile Hastalık Algısı Ölçeği'nde ve tedavi memnuniyetlerini değerlendirebilmek amacı ile Ayaktan Hasta Memnuniyeti Ölçeği'nde yer alan sorular yöneltildi. Ayrıca hasta dosyalarından geriye dönük olarak yaş, cinsiyet, eğitim durumu, meslek, gelir düzeyi ve adres bilgileri gibi demografik veriler ile hastalık süreleri, remisyon durumları, hastalık ilişkili işlem geçmişleri (hipofizer cerrahi, gamma knife/cyberknife, stereotaktik radyoterapi), hastalık ilişkili komplikasyonları, eşlik eden ek komorbiditeleri, düzenli olarak kullandıkları ilaçları ve anket çalışması sürecinde en son bakılmış olan ön hipofiz hormon paneli (akromegali hastalarının growth hormon ve insülin benzeri büyüme faktörü-1, cushing hastalarının adrenokortikotropik hormon, kortizol ve hastalık aktiviteleri ile ilişkili testlerinin, prolaktinoma hastalarının prolaktin ve ankete katılan tüm katılımcıların tiroid stimüle edici hormon, luteinize edici hormon ve folikül stimüle edici hormon düzeyleri) değerleri gibi klinik bilgiler tarandı. Bulgular: Merkezler arasında yapılan karşılaştırmalarda katılımcıların demografik verileri arasında cinsiyet, operasyon öyküsü, hipopitüitarizm varlığı, poliklinik takip süresi ve takip edildikleri poliklinik türü; SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyutları arasında Fiziksel Rol Güçlüğü, Emosyonel Rol Güçlüğü, Sosyal İşlevsellik ve Ağrı; Hastalık Algısı Ölçeği alt boyutları arasında Süre (akut/kronik), Sonuçlar, Tedavi Kontrolü, Risk Etkenleri ve Kaza veya Şans; Ayaktan Hasta Memnuniyeti Ölçeği alt boyutları arasında ise Randevu, Etkin Muayene, Çalışanların Tutumu, Bekleme Süresi ve Danışmanlık, Genel Memnuniyet ve Ayaktan Hasta Memnuniyeti Ölçeği genel ortalaması başlıklarında anlamlı farklar olduğu saptanmıştır. Ölçek alt boyutlarındaki farklılıklara neden olabilecek demografik veriler ile oluşturulan multiple regresyon analizi sonuçlarına göre; cinsiyetin dört farklı alt boyutta, operasyon öyküsünün iki farklı alt boyutta, hipopitüitarizm varlığının üç farklı alt boyutta, poliklinik takip süresinin altı farklı alt boyutta ve takip edildikleri poliklinik türünün ise on bir farklı alt boyutta değişime neden olduğu görülmüştür. Sonuç: Hipofiz hastalarının yaşam kaliteleri ve tedavi memnuniyetleri üzerine beş farklı parametrenin (cinsiyet, operasyon öyküsü, hipopitüitarizm varlığı, poliklinik takip süresi ve takip edildikleri poliklinik türü) etkili olduğu; bu parametrelerden ise hastaların takip edildikleri poliklinik türünün en fazla sayıda alt başlıkta değişime neden olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda hipofiz hastalıklarına yönelik özelleşmiş polikliniklerin sayılarının artırılmasının, hastaların tedavi memnuniyetleri ve yaşam kaliteleri üzerinde pozitif etki göstereceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Hipofiz Hastalığı, Tedavi Memnuniyeti, Yaşam Kalitesi