Şok indeksinin yoğun bakımda gelişen septik şokta kullanımı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KARAMAN KOCABIYIK
Danışman: Nalan ADIGÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tıp tarihinin en eski ve en zor klinik durumlarından biri olan sepsis acil müdahale gerektirir. Sepsisin septik şoka neden olması halinde hastane içi mortalite oldukça yüksektir. Yoğun bakımda sepsis tanılı hasta takibinde klinisyenler için uyarıcı olabilecek; hızlı, ucuz, kolay kullanılabilen bir parametre olan şok indeksinin sepsis hastalarında septik şok gelişimini öngörmedeki gücünü ve mortalite tahminini ortaya koymayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Hastanemiz yoğun bakım ünitesinde kasım 2016 - mart 2019 tarihleri arasında pulmoner sepsis tanısı ile yatan 811 hasta çalışmaya dahil edildi. Retrospektif olarak hastaların demografik bilgileri, 0-6 saat aralığında her saat ve sonrasında 48.saate kadar 6 saat ara ile şok indeksleri, başvuru laktat düzeyleri, SOFA ve APACHEII skorları kayıt edildi. Şok gelişen hastaların şok gelişme saati, şok anı şok indeksi ve şok laktat değerleri kayıt edildi. Şok gelişen hastaların saate göre şok indeksi eşik değerini bulmak için ROC analizi ve AUC hesabı yapıldı. Çalışmaya alınan hastaların mortalite varlığına göre ikili grupları verilere göre uygun test ile karşılaştırıldı. Modele çalışmada kayıt edilen saatlerdeki şok indekleri dahil edildi. P değeri <0.05 istatistiksel anlamlı kabul edildi. İstatistik analiz için SPSS portable paket 20.0 programı kullanıldı. Bulgular: Sepsis tanılı 811 hastanın dahil edildiği çalışmamızda hastaların %68'i (552) erkek, yaş ortanca değeri 71 (63-79) saptandı. En sık eşlik eden hastalık KOAH %56 (456)'tı. 392 hastada (%48) şok gelişti. Şok gelişme saati ortanca 27 (17-42) bulundu. Şok gelişenlerin saatlik ŞI verileri anlamlı olarak şok gelişmeyenlerden yüksek bulundu. Şok gelişme anındaki ortanca Şok İndeksi 1,02 (0,92-1,15) idi. En yüksek AUC 24. saatte olup şok indeksi 0,73 cut-off değeri, %66 sensitif ve % 66 spesifik, şok gelişme riski 4 kat fazla bulundu. Mortalite olan sepsisli hastalarda ŞI çalışmadaki tüm saat dilimlerinde 0,80 üzerinde ve YBÜ ciddiyet skorları anlamlı yüksek saptandı. 24. saatteki AUC:0,68 ve 42. saat AUC:0,70 ile diğer saat dilimlerinden daha yüksek alana sahip idi. ŞI'nin YBÜ mortalitesi için 24. saatteki eşik değeri 0,77 olduğunda, sensitivite %65 ve spesifite %64 idi. Şok anında ölçülen şok indeksi değeri 1,03 olduğunda mortalite için sensitivite %60, spesifite %60 bulundu. Çalışmadaki saatlik dilimlerdeki ŞI eşik değerleri "Univariate Lojistik Regresyon Analizi" risk odds değerlerine göre ise 24.saat şok indeksi 0,73 olanlarda YBÜ'de ölüm riskinin 1,79 kat arttığı görüldü. ŞI hastane mortalitesini belirlemede ise anlamlı belirteç olarak saptanmadı. Sonuç: Çalışmamıza göre Şok İndeksi takibi yoğun bakımda sepsis tanılı hasta takibinde septik şok gelişimini erken öngörebilmektedir. Ayrıca artmış Şok İndeksinin mortaliteyi de göstermede güçlü bir parametre olduğu gösterilmiştir. Bu açıdan Şok İndeksinin hasta takibinde rutin bakılmasının klinisyeni erken uyarabileceği ve olası şoku ve böylece mortaliteyi engellemede yardımcı olabileceği kanısındayız.