Erken term doğan yenidoğanlar ile full term yenidoğanların hastaneye yatış ve morbidite oranlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVİM ATAKAN AKSOY
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Term gebelik, 37 – 41 gestasyon hafta (260 –294 gün) arası olarak tanımlanır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda erken term olarak tanımlanan 37 0/7 ve 38 6/7 hafta arasında doğan bebeklerin, full term olarak düşünülen 38 6/7 haftadan sonra doğan bebeklere göre daha yüksek mortalite ve morbidite riskine sahip olduğu gösterilmiş ve term yenidoğan tanımının değişmesi önerilmiştir. Çalışmamızın amacı, hastanemizdeki planlı erken term doğum oranlarını tespit etmekle birlikte bu bebeklerin yenidoğan yoğun bakıma yatış oranlarının, taburculuk sonrası tekrar yatış oranlarının, solunumsal morbiditelerinin, dehidratasyon, beslenme bozukluğu, sepsis gibi eşlik edebilecek morbiditelerin full term bebeklere göre yüksek olup olmadığını saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ekim 2019 - Şubat 2020 tarihleri arasında doğan yenidoğanlar, gestasyon haftalarına göre 37 0/7 - 38 6/7 arası planlı sezaryenle doğanlar ve 39 0/7 - 41 6/7 arası doğanlar olarak gruplandırılarak çalışmaya alındı. Aileden bilgilendirilmiş onam alındıktan sonra anne yaşı, gestasyon haftası, doğum ağırlığı, haftaya göre doğum ağırlığı, apgar skorları doğum dosyalarından alınarak standardize edilmiş bir form ile kayıt altına alındı. Doğum sonrası ve yenidoğan poliklinik izleminde yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış olup olmayışı ve eşlik eden morbiditeler prospektif olarak izlenip kayıt altına alındı. Preeklamptik ve eklamptik anne bebekleri, erken membran rüptürü olan hastaların bebekleri, kardiyak ve renal hastalıkları olan yenidoğanlar, konjenital anomalili yenidoğanlar ve ikiz yenidoğanlar erken doğum açısından risk faktörü olduğundan çalışmaya dahil edilmedi. Bulgular: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ekim 2019 - Şubat 2020 tarihleri arasında doğan 453 yenidoğan alındı. Gestasyon haftalarına göre 37 0/7 - 38 6/7 arası doğan 217 bebek erken term yenidoğan (%47,9) , 39 0/7 – 41 6/7 arası doğan 236 bebek full term yenidoğan (%52,1) olarak gruplandırıldı. Erken term grupta takipsiz gebelik oranı %7,8 iken full term grupta %14,4 ile anlamlı yüksek saptandı. Sezaryen endikasyonları incelendiğinde her iki grupta da mükerrer C/S, annenin sterilizasyon istemi, oligohidramnios, pozisyon anomalileri, maternal endikasyonlar ve iri bebek varken, full term yenidoğanlarda fetal distres nedeniyle acil C/S yapılan 7 hasta saptandı. Full term yenidoğanlarda sezaryen endikasyonu olarak mükerrer C/S %68 iken, erken term yenidoğanlarda % 88,5 ile anlamlı yüksekti (p<0,001). Full term yenidoğanların doğum sonrası ilk 72 saatte yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış oranı %5,9 iken, erken term yenidoğanların hastaneye yatış yüzdesi %16,1 ile istatiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0,001). Yenidoğan yoğun bakıma yatış yapılan hastalar değerlendirildiğinde, 29 bebeğin sarılık (%52,7), 16 bebeğin respiratuar morbiditeler (%29), 12 bebeğin sepsis (%21,8), 8 bebeğin patolojik tartı kaybı (%14,5) tanılarıyla izlendiği görüldü. Respiratuar morbiditeler nedeniyle yenidoğan yoğun bakıma yatan erken term bebeklerin yüzdesi %5,9 , full termlerin yüzdesi %1,27 saptandı ve istatiksel olarak anlamlıydı (p=0,012). Mekanik ventilasyon ihtiyacı erken term bebeklerde %3,7 ile full term bebeklere göre (%0,4) anlamlı derecede artmış olarak izlendi (p=0,025). Sonuç: Çalışmamızda erken term yenidoğanların hastaneye yatış oranları, respiratuar morbiditeleri ve mekanik ventilasyon ihtiyacının full term yenidoğanlara göre daha fazla olduğu saptanmıştır. Erken term ve full term yenidoğanların bu belirgin farkları sebebiyle nomenklatürün bu yönde değiştirilmesi uygun gözükmektedir. Çalışmamızda erken term yenidoğanlarda doğum başlamadan yapılan planlı sezaryenlerin artmış morbidite ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Gestasyon haftası 39 haftanın altında olan gebelere maternal/fetal endikasyon olmaksızın doğum yaptırılmasının önüne geçilmesi ve tüm sağlık personelinin bu konu hakkında eğitilmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: erken term, yenidoğan, full term, yenidoğan yoğun bakım